Şirket Tarafından Profesyonel Bir Spor Kulübü ile Mevzuat Hükümlerine Aykırı Olarak Sponsorluk Sözleşmesi İmzalanması ve Nakdi Yardımda Bulunulması (Sayıştay)

BULGU: Şirket Tarafından Profesyonel Bir Spor Kulübü ile Mevzuat Hükümlerine Aykırı Olarak Sponsorluk Sözleşmesi İmzalanması ve Nakdi Yardımda Bulunulması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin, profesyonel spor kulübü statüsüne sahip olan Edirnespor Kulübü Derneği ile mevzuata aykırı olarak sponsorluk sözleşmesi imzaladığı ve buna istinaden Derneğe nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

26.04.2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun “Yardım şekilleri” başlıklı 21’inci maddesinde;

“(1) Bakanlık ve spor federasyonları; altyapı ve sporun gelişimine ilişkin konularda spor kulüplerine, spor anonim şirketlerine ve üst kuruluşlara yardımda bulunabilir.

(2) Yardımlar, ayni veya nakdî şekilde yapılabilir.

(3) Büyükşehir belediyesi, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, spor kulüplerinin ve spor anonim şirketlerinin profesyonel spor dallarına ve bunların profesyonel sporcularına her ne ad altında olursa olsun kaynak aktaramaz ve yardımda bulunamaz. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi bu hükmün kapsamı dışındadır.

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünden, belediyelerin sermayesinin %50’den fazlasına sahip oldukları şirketlerin profesyonel spor kulüplerine her ne ad altında olursa olsun kaynak aktaramayacağı ve yardımda bulunamayacağı açıkça anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Edirne Belediyesi Personel AŞ ile profesyonel spor kulübü statüsünde olan Edirnespor Kulübü Derneği arasında detayı aşağıda yer verilen tablodan görüleceği üzere çeşitli tarihlerde nakdi yardım şeklinde sponsorluk sözleşmesi imzalandığı ve 2024 yılı içerisinde 5.200.000,00 TL’lik kısmının ödendiği tespit edilmiştir.

Tablo 2: Sponsorluk Sözleşme Bilgileri

Diğer yandan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Diğer indirimler” başlıklı 10’uncu maddesinin birici fıkrasının (b) bendinde, 21.05.1986 tarih ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17.06.1992 tarih ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen profesyonel spor dalları için %50’sinin kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapılabileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda bahse konu olan mevzuat hükümlerine göre şirket, profesyonel spor kulübü olan Edirnespor Kulübü Derneğine sponsorluk sözleşmesi adı altında vermiş olduğu nakdi yardımın %50’lik kısmını kurumlar vergisi matrahından indirebilecek kalan kısmını ise gider kalemi olarak matraha eklemek durumunda kalacaktır. Bu nedenle söz konusu giderin matrahtan indirilememesi nedeniyle şirketin vergi yükümlülüğünde de artış meydana gelecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Her tacirin ticaretine ait bütün işlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” hükmü bulunmaktadır.

Belirtilen hüküm, tacirin öngörülü, konusunu bilen, hukuki ve fiili durumu kavrayabilme özelliklerine sahip olmasını gerektirmektedir. Basiretli iş adamı kavramı kısaca ticari hayatın gereklerini ve teamüllerini iyi bilmeyi ifade etmektedir.

Şirketler kâr amacı ile kurulmuş olan organizasyonlar olup, ayrı tüzel kişiliğe sahiptirler. 6102 sayılı Kanun hükümleri gereğince kurulan bir şirket, Kanun’un 16’ncı maddesine göre tacir niteliğine haiz olup 18’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince de ticaretine ilişkin tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır. Dolayısıyla tacirin şirket menfaatlerini her şeyin üzerinde tutma zorunluluğu bulunmaktadır.

Şirket Esas Sözleşmesinin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde şirketin faaliyetlerine ilişkin bilgi yer almaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda Şirketin tek faaliyet alanı, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 126’ncı maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek Madde 20 hükümleri çerçevesinde, Edirne Belediyesinin ihtiyacı olan işgücünün personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yöntemiyle teminini sağlamaktadır.

Söz konusu sözleşme kapsamında şirket tarafından 2023 yılı içerinde 28.800.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı tespit edilip 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilmiş olmasına rağmen sözleşme feshedilmemiş ve 2024 yılı içerisinde de ödeme yapılmıştır. Ancak bahse konu spor kulübü ile Edirne Belediyesi Personel AŞ arasında yeni bir sponsorluk sözleşmesi imzalanmamıştır.

Kamu İdaresi cevabında, ödenmiş olan tutarın 2023 yılı sözleşmesinden kaynaklandığını ve 2024 yılı içerisinde yeni bir sponsorluk sözleşmesi imzalanmadığını ifade etmiştir. Yani Şirketin, bulguda yapılan tespiti kısmen kabul ettiği ancak sözleşmenin, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporundaki tespite rağmen neden feshedilmediği kısmı için bir savunma yapmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak; Şirketin her ne ad altında olursa olsun herhangi bir profesyonel spor kulübüne kaynak aktarmasına veya yardımda bulunmasına sebep olacak bir sponsorluk veya niteliği itibariyle bu sonucu doğuracak bir sözleşme yapmaması ve Şirket bütçesinden yapılacak her türlü harcamada da Şirket menfaatlerini düşünerek hareket etmesi gerekmektedir.