Şirket Yöneticilerinin Kasıt Kusur ve İhmalleri Neticesinde Ortaya Çıkan Şirket Zararının Tahsili İçin İlgililere Rücu Edilmemesi (Belediye Şirketleri) (Sayıştay)

BULGU: Şirket Yöneticilerinin Kasıt Kusur ve İhmalleri Neticesinde Ortaya Çıkan Şirket Zararının Tahsili İçin İlgililere Rücu Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket Yöneticilerinin hukuka aykırı kusurlu işlemleri nedeniyle Şirket aleyhine açılan tapu iptali ve tescili davaları sonucunda ortaya çıkan yargılama gideri ve vekâlet ücreti ile bunların gecikmesine ilişkin işlemiş faizler dolayısıyla ödenen tutarlar için ilgililere rücu edilmediği görülmüştür.
Şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi bir anonim şirket olup faaliyetlerini ilgili Kanunun hükümleri doğrultusunda yürütülmesi beklenmektedir. Kanunu’nun “Tüzel kişiler” başlıklı 16’ncı maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların da tacir sayılacağı, “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı bölümün 18’inci maddesinde de her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmektedir.
Kanun’un “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinde de yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek ile yükümlü oldukları ifade edilmiştir.
Yine 6102 sayılı Kanun’un “Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu” başlıklı 553’üncü maddesinde Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu oldukları belirtilmiş; 644’üncü maddesinde ise; kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğunu düzenlenen 553’üncü maddesine ilişkin hükümlerin limited şirketlere de uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere gerek anonim şirketlerde gerekse limited şirketlerde yönetimden sorumlu kişilerin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal edip şirketi zarara uğratmaları halinde verdikleri zarardan şirkete karşı sorumlu oldukları anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Edremit Belediyesi tarafından Akçay Beldesi 517 ada 1, 2 ve 3 parsellerde bulunan 3 adet arsanın ayni sermaye olarak Şirkete devredildiği, 2012 yılında Şirket tarafından bu arsaların üçüncü bir kişiye satış işleminin yapıldığı görülmüştür. Bahse konu satış işlemi 2012 yılında Edremit Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma konusu yapılmış, bu soruşturma kapsamında açılan dava ile Burhaniye 1’inci Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/84 Esas ve 2015/52 sayılı kararı ile satış işlemine taraf olan şirket yöneticileri ile belediye yetkililerinin zimmet, rüşvet alma ve özel belgede sahtecilik suçundan cezalandırıldığı görülmüştür.
Ceza davasında saptanan usulsüzlükler gereğince eski malik Edremit Belediye Başkanlığı tarafından alıcı ve EDBEL Ltd. Şti. aleyhine açılan Tapu İptali ve Tescil Davası üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 2018/411 esas ve 2019/742 karar nolu Kararı ile söz konusu taşınmazların mülkiyeti Edremit Belediyesine geçmiştir. Söz konusu karar Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2019/4915 ve 2021/3545 karar no.lu Yargıtay İlamı ile kesinleşmiştir
Tapu İptali ve Tescil Davası esnasında doğan tüm harçlar ile davacı taraf vekâlet ücretlerinin davalı taraflarca müştereken ve mütesaviyen ödenmesine karar verilmiş olup toplam 461.069,50 TL Şirket tarafından ilgililere ödenmiş lakin Şirket taşınmazını usulsüz işlemlerle satıp şirketi zarara uğratanlar için herhangi bir rücu işleminin başlatılmadığı görülmüştür.
Tablo 3: Tapu İptal ve Tescil Davası Sonucu Kesinleşen Yargılama Giderleri

Toplam Ödenen 461.069,50

Yukarıda detayına yer verilen toplam 461.069,50 TL yargılama gideri, yönetimden
sorumlu kişilerin Şirket taşınmazlarına ait usulsüz satış işlemlerinden, diğer bir ifade ile kanundan doğan yükümlülüklerini ifadaki kusurları sonucunda doğmuş olup bu durum neticesinde ilgili yöneticilerin şirketi zarara uğrattıkları anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, söz konusu ceza davaları neticesinde kusurlu oldukları anlaşılan yöneticilerden şirkete verilen zararın tahsil edilmesi için gerekli işlemlerin başlatılmasının gerektiği değerlendirilmektedir.