|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketinin yönetim kademeleri arasında harcama yetki limitlerinin belirlenmediğini ortaya koymuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 365. maddesi uyarınca, yönetim kurulu şirketin yürütme ve temsil organı olarak, esas sözleşmede belirtilen işletme amaçlarına uygun tüm işlemleri gerçekleştirme yetkisine sahiptir. Ancak, mevcut durumda yönetim kademelerinin yetki sınırlarının net bir şekilde tanımlanmaması, şirketin genel müdürü tarafından yürütülen işlemlerin denetim ve gözetim eksikliğiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.
Yönetim kurulunun, şirketin yönetimini düzenleyen iç yönergeler oluşturması ve bu yönergelerde görev tanımları ile bilgi akışını belirlemesi gerekmektedir. Ayrıca, Türk Ticaret Kanunu’nun 369. maddesi gereği, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin şirket menfaatlerini gözeterek hareket etme yükümlülüğü bulunmaktadır. 28.03.2022 tarihli yönetim kurulu kararları doğrultusunda, kiralama işlemleri gibi önemli finansal kararların alınmadığı ve bu işlemlerin genel müdür tarafından herhangi bir parasal sınıra tabi olmadan yürütüldüğü tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, 2024 yılı olağan genel kurul toplantısında harcama yetki limitlerinin belirlenmesinin gündeme alınacağını belirtmiştir. Bu durum, şirketin her kademesinde görev alan personelin yetki limitlerinin belirlenmesi ve uygulanması açısından kurumsal bir yönetim anlayışının sağlanması için kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Şirket Yönetim Kademeleri İçerisinde Harcama Yetki Limitlerinin Belirlenmemiş Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkette görev alan satın alma personelinden yönetim kuruluna kadar tüm silsile içerisinde harcama yetki limitlerinin belirlenmemiş olduğu görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 365’inci maddesi gereğince yönetim kurulu, anonim şirketin yürütme ve temsil organıdır. Bu bakımdan yönetim kurulu, en temel anlamda şirket esas sözleşmesinde yazılı bulunan “işletme maksat ve konusuna” giren tüm işlemleri yapabilmeye yetkili organdır. Bu nedenle yönetim kurulu, şirketin yönetimini gerçekleştiren görevli konumunda olmasının yanı sıra yönetim örgütünün de başını oluşturmaktadır.
Kanun’un “Yönetimin devri” başlıklı 367’nci maddesi birinci fıkrasında yönetim kurulunun esas sözleşmeye konulacak bir hükümle düzenleyeceği bir iç yönergeye göre, yönetimi kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye
devretmeye yetkili kılabileceği, bu iç yönergenin şirketin yönetimini düzenleyeceği, bunun için gerekli olan görevleri tanımlayacağı, yerleri göstereceği ve özellikle kimin kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu belirleyeceği belirtilmektedir.
Şirketin kötü yönetimi sebebiyle ortaya çıkması muhtemel zararların önlenebilmesi için etkili bir denetim ve gözetim sisteminin sağlanması önem taşımaktadır. Bunu sağlamak için şirket içerisinde güç dengesinin yönetim kurulu ile yöneticiler arasında paylaştırılması ve mezkur Kanun’un “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesi birinci fıkrasında yer verilen “Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar” hükmü gereğince şirket menfaati öncelikli şekilde göz önünde bulundurularak faaliyette bulunulması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri kapsamında Şirket faaliyetleri ile ilgili işlemler incelenirken; Şirket Yönetim Kurulunun 28.03.2022 tarih 2022/10 sayılı kararları ile daha önce Bilecik Belediyesinden kiralanan gayrimenkulün 01.04.2022 tarihinden itibaren alt kiralama yöntemi ile kiralanmasına karar verilmiş iken 2024 yılında yapılan benzer mahiyetteki kiralamalar ile ilgili veya satın alma ve ihalelere iştirak gibi diğer parasal tutarlı işlemler konusunda herhangi bir yönetim kurulu kararı alınmadığı ve işlemlerin Şirketin Genel Müdürü tarafından bir parasal sınıra tabi olmadan yerine getirildiği görülmüştür. Bir başka ifade ile Şirketin yönetim kademelerinin yetki sınırları belirlenmediğinden ağırlıklı olarak tüm işlemler Şirketin Genel Müdürü uhdesinde yürütülmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, Şirket yönetim kademeleri içerisinde görev alan ilgili personelin harcama yetki limitlerinin 2024 yılı olağan genel kurul toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınacağı ifade edilmiştir.
Bu nedenle Şirketin her kademesinde görev alan ilgili personelin harcama yetki limitlerinin her faaliyet dönemi itibarıyla belirlenerek uygulamaya konması kurumsal ve etkin bir yönetim için gerekli görülmektedir.