|
ÖZET: Şirketin vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim ödemelerini zamanında gerçekleştirmemesi, mali yükümlülüklerinde önemli bir artışa yol açmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, şirketin asıl borç tutarının yaklaşık yarısı kadar yersiz bir artış yaşadığını ortaya koymaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde, işverenlerin prim ödemeleri belirli süreler içinde yapılmalıdır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, gecikme zammı ve faiz gibi ek maliyetlerin doğmasına neden olmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, şirketin 31.12.2024 tarihi itibarıyla vergi ve SGK prim borçlarını ödemediği, borç yapılandırma süreçlerinin de vadesi gelen taksitlerin ödenmemesi nedeniyle bozulduğu tespit edilmiştir. Bu durum, şirketin ek mali külfetlerle karşı karşıya kalmasına yol açmıştır. 2024 yılı içinde tahakkuk eden ana para borçları ve gecikme zammı tutarları, toplamda 1.442.975.021,04 TL’ye ulaşmıştır. İdare, borçların yapılandırılması için ilgili kurumlara resmi yazı yazıldığını belirtmiştir. Şirketin menfaatlerinin korunması ve yasal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi, mali durumunu olumsuz etkileyebilecek uygulamalardan kaçınılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Şirket Yükümlülüklerinin Zamanında Yerine Getirilmemesi Nedeniyle Ek Mali Külfete Maruz Kalınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim ödemelerini aksattığı, bu nedenle şirket giderlerinde asıl borç tutarının yaklaşık yarısı kadar yersiz bir artışa sebebiyet verildiği görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında işverenlerin prim ödeme işlemleri; Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin, bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip eden ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödemeleri şeklinde gerçekleşmektedir.
Benzer şekilde, vergi ve diğer çeşitli yükümlülükler için de mevzuatında ödeme süreleri belirlenmiştir. Vergi, sigorta primi vb. yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesi durumunda, gecikme zammı/gecikme faizi gibi ilave külfetler oluşacağı kuşkusuzdur.
Yasal düzenlemeler uyarınca, şirketlerin, ödeme yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde hem şirket kaynaklarının verimsiz kullanılması hem de şirket giderlerinde yersiz artış oluşması söz konusu olacaktır.
Yapılan incelemede, Şirket’in 31.12.2024 tarihi itibarıyla vergi borcu ve SGK prim borcu ödemelerini yerine getirmediği, muhtelif tarihlerde borçların yapılandırılmasına ilişkin süreçler işletilmesine karşın söz konusu yapılandırma işlemlerinin de vadesi gelen taksitlerin ödenmemesinden dolayı bozulduğu, Şirket yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle ek mali külfete maruz kalındığı tespit edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda 2024 yılı içerisinde ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle tahakkuk eden ana para borç tutarları ve gecikme zammı tutarlarına ilişkin bilgilere yer verilmiştir.
Tablo 2: Şirket Yükümlülüklerine İlişkin Ana Para Borç ve Gecikme Zammı Tutarları
| Borcun Niteliği | Ana Para Borç Tutarı (TL) | Borcun Gecikme Zammı Tutarı (TL) | Genel Tutar (TL) |
| SGK Prim Borcu | 709.958.517,73 | 357.607.794,27 | 1.067.566.312,00 |
| Vergi Borcu V.b | 267.842.348,25 | 107.566.360,79 | 375.408.709,04 |
| Toplam | 977.800.865,98 | 465.174.155,06 | 1.442.975.021,04 |
İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilgili kurumlara borçların yapılandırılmasıyla alakalı olarak resmi yazı yazıldığını ifade etmişlerdir.
Şirket menfaatlerinin korunması, yasal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi ve Şirketin mali durumunu olumsuz etkileyebilecek uygulamalardan vazgeçilmesi gerekmektedir.