ÖZET: Spor İstanbul’a ait şirketin sermayesinin yüzde 99,68’i İstanbul Büyükşehir Belediyesine aittir. Şirket bağımsız bir tüzel kişiliğe sahiptir ve kar amacıyla kurulmuştur. Şirket menfaatlerinin korunması zorunludur. Bulguda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılan açıklamaya göre, vergi, SGK primi, mahkeme kararı ve ilam harcı ödemelerinin zamanında yapılmamasının ulusal finansal sorunlardan ve nakit yetersizliğinden kaynaklandığı belirtilmiştir. Şirketler kar amacı ile kurulmuş olan ticari yapılar olup tüzel kişiliğe sahiptirler. 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan şirketler tacir niteliğini haiz olup Kanun’un 18’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince de ticarete ilişkin tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadırlar.

BULGU: Şirket Yükümlülüklerinin Zamanında Yerine Getirilmemesi Nedeniyle Ek Mali Külfete Maruz Kalınması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Vergi, SGK primi, mahkeme kararı ve ilam harcı ödemelerinin zamanında yapılmaması nedeniyle Şirket giderlerinde yersiz artışa neden olunduğu anlaşılmıştır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında işverenlerin prim ödeme işlemleri; Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin, bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip eden ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödemeleri şeklinde gerçekleşmektedir.
Benzer şekilde, vergi ve diğer çeşitli yükümlülükler için de mevzuatında ödeme süreleri belirlenmiştir. Vergi, sigorta primi vb. yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesi durumunda, gecikme zammı/gecikme faizi gibi ilave külfetler oluşacağı kuşkusuzdur.
Yasal düzenlemeler uyarınca, şirketlerin, ödeme yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde hem şirket kaynaklarının verimsiz kullanılması hem de şirket giderlerinde yersiz artış oluşması söz konusu olacaktır.
Yapılan incelemede, vergi, SGK primi ve diğer çeşitli ödeme yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmediği ve bu nedenle de Şirket giderlerinde yersiz artış oluştuğu tespit edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda 2021 yılı içerisinde ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle yapılan gecikme ödemesi tutarlarına ilişkin bilgilere yer verilmiştir:
Tablo 3: Ödeme Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmemesi Nedeniyle Yapılan Gecikme Ödemeleri

Tarih Fiş No Genel muhasebe hesabı Açıklama Gecikme Cezası/ Gecikme Zammı/Gecikme Faizi Açıklaması Gecikme
Nedeniyle
Ödenen Tutar
(TL))
4.01.2021 MH279585 770 4 99 01 Ziraat Mayıs 2020 Muhtasar Beyanname Ödemesi – İk 1.169,62
4.01.2021 MH279581 770 4 99 01 Ziraat Kasım 2020 Kdv-1 Ödemesi – Gecikmesi 12.043,42
4.01.2021 MH279581 770 4 99 01 Ziraat Kasım 2020 Muhtasar Ödemesi – İk Gecikmesi 12.281,75
8.01.2021 MH279809 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi
Tim 2020
1.000,87
8.01.2021 MH279809 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 2019 847,49
8.01.2021 MH279809 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 2016 822,00
8.01.2021 MH279809 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Merkez 107,00
8.01.2021 MH279809 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 2018 4.638,00
8.01.2021 MH279809 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 2017 4.053,00
28.01.2021 MH280250 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 562,82
9.02.2021 MH282849 770 4 99 01 Ziraat 10/2018 Kdv 1 Esas Usuller Gereği
Gecikme Bed
5.785,56
9.02.2021 MH282849 770 4 99 01 Ziraat 10/2018 Kdv 1 Esas Usuller Gereği 11.880,00
9.02.2021 MH282849 770 4 99 01 Ziraat 10/2018 Kdv 1 Esas Usuller Gereği 3.960,00
18.02.2021 MH283509 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 620,82
8.03.2021 MH286295 770 4 99 01 Ziraat Cem Tur.Trfik Cezası-34nz9054 Volkan Taşçı – Ayrıldı 216,00
12.03.2021 MH286423 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 2019 17.650,65
12.03.2021 MH286423 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 2017 4.053,00
12.03.2021 MH286423 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Oss 202,00
12.03.2021 MH286423 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi
Tim 2020
9.679,00
24.03.2021 MH287434 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 1,00
5.05.2021 MH289513 770 4 99 01 Ziraat Şubat 2021muhtasar Ödemesi – İk- Gecikme Bedeli 4.970,78
21.05.2021 MH290521 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 1,00
31.05.2021 MH290914 770 4 99 01 Ziraat Mart 2021 Kdv 1 Ödemesi + Gecikme Zammı 80.814,12
31.05.2021 MH290914 770 4 99 01 Ziraat Nisan 2021 Kdv 1 Ödemesi + Gecikme Zammı 4.059,00
31.05.2021 MH290914 770 4 99 01 Ziraat Nisan 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 5.528,89
30.06.2021 MH294696 770 4 99 01 (Kullanım Dışı) Halkalı Çamlık Spor Tesisi 4,47
1.07.2021 MH293121 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Yarg.Gid. Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 99,80
2.07.2021 MH294668 770 4 99 01 Ziraat Nisan 2021 Kdv 1 Ödemesi + Gecikme Zammı 19.191,75
2.07.2021 MH294668 770 4 99 01 Ziraat Mayıs 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 7.683,57
5.07.2021 MH294695 770 4 99 01 Ziraat Tlf Ödemesi 2126939130 31
H.Çamlık+Gecikme
2,90
7.07.2021 MH294758 770 4 99 01 Ziraat Mayıs 2021 Kdv 1 Ödemesi +
Gecikme Zammı
17.320,01
9.07.2021 MH294835 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk İpc Ödemesi Oss 2.943,00
30.07.2021 MH299095 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Yarg.Gid. Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 2.556,33
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi Merkez Gecikme Bed. 102.943,65
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi Merkez Gazi Gecikme Bed. 12.450,03
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi Tim+Gazi Gecikme Bed. 43.211,08
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi H.Çamlık Gecikme Bed. 122,85
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi Okul Spor Sal Gecikme Bed. 16.138,28
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi İsmek Gecikme Bed. 7.184,36
5.08.2021 MH300453 770 4 99 01 Ziraat Haziran / 2021 Sgk Ödemesi Muhtelif Gecikme Bed. 226,21
26.08.2021 MH308535 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Yarg.Gid. Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 404,22
31.08.2021 MH308865 770 4 99 01 Ziraat Temmuz 2021 Kdv 2 Ödemesi Muh Gecikmesi 322,63
16.09.2021 MH311988 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Yarg.Gid. Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 98,39
24.09.2021 MH314947 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk İpc Ödemesi Tim
2020
7.032,00
30.09.2021 MH315906 770 4 99 01 Ziraat Haziran 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 46.511,62
30.09.2021 MH315907 770 4 99 01 Ziraat Ağustos 2021 Kdv 2 Ödemesi Muh Gecikmesi 203,17
5.10.2021 MH318506 770 4 99 01 Ziraat Haziran 2021 Kdv 1 Ödemesi + Gecikme Zammı 181.173,83
5.10.2021 MH318506 770 4 99 01 Ziraat Haziran 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 45.788,42
5.11.2021 MH330222 770 4 99 01 Ziraat Eylül 2021 Kdv 2 Ödemesi Muh Gecikmesi 700,03
11.11.2021 MH330297 770 4 99 01 Ziraat Temmuz 2021 Kdv 1 Ödemesi + Gecikme Zammı 177.958,26
11.11.2021 MH330297 770 4 99 01 Ziraat Temmuz 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 119.646,08
11.11.2021 MH330299 770 4 99 01 Ziraat Kurum Geçici Vergi 2021 2.Dönem
Ödemesi 04/06+Gec.Bed
227.362,15
11.11.2021 MH330301 770 4 99 01 Ziraat Ağustos 2021 Kdv 1 Kısmi Ödemesi+Gecikme 61.166,89
11.11.2021 MH330301 770 4 99 01 Ziraat Ağustos 2021 Muhtasar Ödemesi İk
Gecikme Bedeli
76.562,39
24.11.2021 MH331409 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Yarg.Gid. Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 482,56
3.12.2021 MH332109 770 4 99 01 Ziraat Ağustos 2021 Kdv 1 Kalan Ödeme+Gecikme 77.499,90
3.12.2021 MH332110 770 4 99 01 Ziraat Eylül 2021 Kdv 1 Ödemesi+Gecikme 67.783,86
3.12.2021 MH332110 770 4 99 01 Ziraat Eylül 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 68.617,89
3.12.2021 MH332111 770 4 99 01 Ziraat Kurum Geçici Vergi 2021 3.Dönem
Ödemesi 07/09+Gec.Bed
21.113,08
6.12.2021 MH332254 770 4 99 01 Ziraat Ödeme Yarg.Gid. Karar Ve İlam Harç Gecikme Zammı 2,95
7.12.2021 MH332383 770 4 99 01 Ziraat Ekim 2021 Kdv 1 Ödemesi+Gecikme 27.640,43
7.12.2021 MH332383 770 4 99 01 Ziraat Ekim 2021 Muhtasar Ödemesi İk Gecikme Bedeli 22.457,76
10.12.2021 MH332467 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Tim 475,18
10.12.2021 MH332467 770 4 99 01 Vakıf Geçmiş Dönem Sgk-İpc Ödemesi Merkez 180,30
TOPLAM (TL) TOPLAM (TL) TOPLAM (TL) TOPLAM (TL) 1.650.210,07

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından bulguda belirtilen hususlarla ilgili olarak; Vergi, SGK primi, mahkeme kararı ve ilam harcı ödemelerinin zamanında yapılmamasının ulusal finansal sorunlardan ve nakit yetersizliğinden kaynaklandığı, ödemelerdeki gecikmeleri engellemek için yeterli fonların sağlanacağı, SGK idari para ve gecikme cezalarının ise hukuki ihtilaflardan kaynaklı olduğu ve geçmiş dönemlerden geldiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak şirketler, kar amacı ile kurulmuş olan ticari yapılar olup tüzel kişiliğe sahiptirler. 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan şirketler, Kanun’un 16’ncı maddesine göre tacir niteliğini haiz olup Kanun’un 18’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince de ticarete ilişkin tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadırlar. Dolayısıyla şirket menfaatlerinin korunması zorunluluğu bulunmaktadır.
Spor İstanbul’un sermayesinin yüzde 99,68’i İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olsa da; Şirket, bağımsız bir tüzel kişiliğe sahiptir ve kar amacıyla kurulmuştur. Bu nedenle Şirket menfaatlerinin korunması esastır. Şirketin mali durumunu olumsuz etkileyebilecek mezkûr uygulamalardan vazgeçilerek, mali anlamda daha verimli bir yönetim anlayışı benimsenmelidir.