|
ÖZET: Şirketin yönetimiyle ilgili bir iç yönerge hazırlanmadığı tespit edilmiştir. İç yönergeler, Türk Ticaret Kanunu’nun 6102 sayılı maddeleri çerçevesinde, şirketlerin işleyişine dair kurallar ve düzenlemeleri içeren belgelerdir. Bu yönergeler, esas sözleşmenin tamamlayıcısı olarak, şirketin iç hukukunu düzenleyen ve ilgili kişilerin uyması gereken kuralları belirleyen önemli belgelerdir. Yönetim Kurulu, bu yönergeleri, 367 ve 371’inci maddelere dayanarak hazırlamakla yükümlüdür.
Yönetim Kurulu, 06.11.2024 tarihli kararında, şirketin temsil yetkisini devretme yetkisini düzenleyen bir iç yönerge oluşturulması gerektiğini belirtmiştir. Yetki devri, esas sözleşmede belirtilen şartlar çerçevesinde mümkün olup, bu süreçte iç yönergenin hazırlanması zorunludur. İç yönerge, yönetim sisteminin şeffaflığını, hesap verebilirliğini ve sorumluluğunu artırarak, şirketin iç kontrol ve denetim işlevlerinin etkin bir şekilde yürütülmesine katkı sağlar. Sonuç olarak, şirketin yönetim yapısının net bir şekilde belirlenmesi ve iç yönergenin hazırlanması, kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanması açısından büyük önem taşımaktadır. Yönetim Kurulu, bu yönergeyi oluşturduktan sonra, yönetim yetkilerinin nasıl devredileceği ve hangi sorumlulukların üstlenileceği konularını da netleştirmelidir. |
BULGU: Şirkete Ait İç Yönerge Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin yönetimine ilişkin herhangi bir iç yönerge hazırlanmadığı görülmüştür.
İç yönerge kavramı, mevzuatımıza 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile girmiştir. İç yönergeler, şirketler hukukunda şirket işleyişine dair hususların kaleme alındığı, şirketin iç hukukunu ilgilendiren detayların yer aldığı ve ilgili kişilerin uymakla yükümlü oldukları kuralları gösteren düzenlemelerdir.
İç yönerge, şirketler hukukunda, esas sözleşmenin altında yer almakta olup onun bir tamamlayıcısıdır. Şirket ana sözleşmesinde ayrıntılı olarak düzenlenmesi mümkün olmayan ya da mümkün olsa bile düzenlenmeyen hususları ihtiva eden ikinci dereceden sözleşmelerdir.
İç Yönergeler, 6102 Sayılı Kanun’un 367 ve 371’inci maddeleri, ilgili mevzuat ve esas sözleşme hükümlerine dayanılarak Yönetim Kurulu tarafından hazırlanır. Türk Ticaret Kanunu’nun “Yönetimin Devri” başlıklı 367’nci maddesinde aynen; “(1) Yönetim kurulu esas sözleşmeye konulacak bir hükümle, düzenleyeceği bir iç yönergeye göre, yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Bu iç yönerge şirketin yönetimini düzenler; bunun için gerekli olan görevleri, tanımlar, yerlerini gösterir, özellikle kimin kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu belirler. Yönetim kurulu, istem üzerine pay sahiplerini ve korunmaya değer menfaatlerini ikna edici bir biçimde ortaya koyan alacaklıları, bu iç yönerge hakkında, yazılı olarak bilgilendirir.
(2) Yönetim, devredilmediği takdirde, yönetim kurulunun tüm üyelerine aittir” denilmektedir.
Aynı Kanunun 371’inci madde 7’nci bendinde ise; “(Ek: 10/9/2014 – 6552/131 md.) Yönetim kurulu, yukarıda belirtilen temsilciler dışında, temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerini veya şirkete hizmet akdi ile bağlı olanları sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atayabilir. Bu şekilde atanacak olanların görev ve yetkileri, 367 nci maddeye göre hazırlanacak iç yönergede açıkça belirlenir. Bu durumda iç yönergenin tescil ve ilanı zorunludur. İç yönerge ile ticari vekil ve diğer tacir yardımcıları atanamaz. Bu fıkra uyarınca yetkilendirilen ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları da ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Bu kişilerin, şirkete ve üçüncü kişilere verecekleri her tür zarardan dolayı yönetim kurulu müteselsilen sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Söz konusu düzenlemelere göre yetki devri esas sözleşmede devre izin verilmesi ve buna ilişkin iç yönerge hazırlanmış olması halinde mümkün olabilecektir. Nitekim Yönetim Kurulu 06.11.2024 tarih ve 18 sayılı kararında, Şirket Ana Sözleşmesi’nin “Şirketin İdaresi ve Temsili” başlıklı 10’uncu maddesinde yaptığı değişiklikle, Yönetim Kurulu’nun temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebileceğini, Yönetim Kurulu’nun düzenleyeceği bir iç yönergeye göre yönetimi kısmen veya tamamen bir veya birkaç Yönetim Kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili olduğunu belirtmiştir.
Yetki devrine izin verilmiş olması halinde bu yetkinin nasıl devredileceği, hangi yetkilerin devredilebileceği veya hangilerinin devredilemeyeceği, bu yetkilerin kimlere devredilebileceği hususları iç yönerge ile düzenlenmektedir. Bu nedenle esas sözleşme ile yetkilendirilen Yönetim Kurulu yetkilerinin devrini gerçekleştirmeden önce iç yönergeyi hazırlamalıdır. Zira iç yönerge hazırlanmaksızın salt esas sözleşmedeki yetki devri maddesine dayanılarak veya esas sözleşme değişikliği ile yetkinin devredilmesi mümkün değildir.
İç yönergeler, kurumsal yönetim ilkelerinin temel amaçları olan şeffaflık, adillik, hesap verilebilirlik, sorumluluk ilkelerinin gerçekleşmesine de hizmet etmektedir. Zira iç yönergeler, şirketteki yönetim sisteminin yazılı olarak hüküm altına alındığı metinlerdir. Şirket yönetimine ilişkin burada yer alan düzenlemeler şirketin iç kontrol sistemi ve denetim fonksiyonlarının daha etkin bir şekilde yerine getirilebilmesine de hizmet edecektir.
Şirket tarafından bulguya iştirak edilmiş ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı belirtilmiştir.
Yönetim Kurulu tarafından alınacak bir kararla yönetimin statüsü ve yetkilerinin, temsilcilerin görev yerlerinin, kimin kime bağlı/sorumlu olduğu ve bilgi sunmakla yükümlü olduğu gibi düzenlemelerin yer aldığı bir iç yönerge hazırlanması gerekmektedir.