|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin kendi şirketine devrettiği çok katlı otoparklarda toplam 53 elektrikli araç şarj istasyonunun kurulumu ve işletilmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun şekilde gerçekleştirilmemiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesi, belediye mülkiyetindeki sosyal tesislerin işletilmesinin belirli şartlar altında üçüncü kişilere devredilebileceğini belirtirken, bu tür devrin 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğunu vurgulamaktadır. Ancak, otoparkların işletilmesi için alınan meclis kararları ve yapılan protokoller, bu yasal çerçeveye uygun düşmemektedir.
2020 yılında kurulan ilk 24 şarj istasyonu için iki yıllık bir protokol imzalanmış, bu süre 2022’de bir yıl daha uzatılmıştır. 2023 yılı itibarıyla ise, herhangi bir sözleşme olmaksızın bu istasyonların kullanımı devam etmiştir. Kalan 17 şarj istasyonu için yapılan protokoller de 31.12.2024 tarihine kadar geçerlidir. Ancak, bu süreçte kiralama işlemleri, 2886 sayılı Kanun’un gerekliliklerine uygun olarak gerçekleştirilmemiştir. Şirket, elektrikli şarj istasyonları için tekliflerin alındığını ve iptal edildiğini belirtse de, bu süreçlerin yasal dayanakları hakkında yeterli belge sunmamıştır. İhalelerin mevzuata uygunluğunun denetimi, gelecekteki denetimlerde sağlanmalıdır. Otoparklardaki elektrikli araç şarj istasyonlarının işletilmesi, şeffaf ve rekabete uygun bir ihale süreci ile gerçekleştirilmelidir. |
BULGU: Şirkete Devri Gerçekleştirilen Çok Katlı Otoparklar İçerisinde Elektrikli Araç Şarj İstasyonlarının Kurulması ve İşletmeciliğinin Devlet İhale Kanunu’na Göre Verilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Büyükşehir Belediyesinin kendi şirketine devrettiği çok katlı otopark alanları içerisinde yer alan toplam 53 adet elektrikli araç şarj istasyonunun kurulması ve işletilmesi işinin üçüncü kişilere kiralanmasının 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılmadığı görülmüştür
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Şirket kurulması” başlıklı 26’ncı maddesinde, Büyükşehir belediyesinin mülkiyeti veya tasarrufundaki sosyal tesisler ile büfeleri işletebileceği, ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebileceği, ancak bu yerlerin belediye şirketlerince üçüncü kişilere devrinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.
Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından çeşitli tarihlerde alınan kararlar ile 17 adet çok katlı otoparkın işletilmesinin devri şirkete verilmiştir. Söz konusu otoparklar içerisinde ilk defa 2020 yılında yirmi dört adet şarj istasyonu kurulup işletilmesi için şirket ile.. .AŞ arasında iki yıllığına doğrudan protokol yapılmış, sürenin dolması sonucu 2022 yılında yapılan ek protokol ile süre bir yıl uzatılmış ancak 2023 yılından sonra herhangi bir sözleşme olmaksızın kullanılmaya devam edilmiştir. 2023 yılında ise kalan 17 adeti için şirket ile …AŞ arasında ve 12 adeti için ise şirket ile .AŞ arasında protokol imzalanmıştır. Söz konusu iki protokolün bitiş tarihi ise 31.12.2024’tür.
Elektrikli araç şarj istasyonunun kurulması ve işletilmesi işi üçüncü kişilere sözleşme imzalanarak kiraya verilmiş ise de 2886 sayılı Kanun hükümleri işletilerek kiralama yapılmamıştır. Devredilen şirket tarafından otoparkın toplu olarak üçüncü kişiye devrinde 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılması söz konusu olduğu gibi otoparkın içinde yer alan herhangi bir unsurun ya da otoparkın bir parçasının Belediye şirketi tarafından işletilmeyip üçüncü şahıs tarafından işletilmesine karar verilmesi durumunda da söz konusu kısmın devrinin/kiralanmasının 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması gerekmektedir. 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesinde yer alan “bu yerlerin belediye şirketlerince üçüncü kişilere devrinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu” hükmü gereği kiralamada 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir. 2886 sayılı Kanun’a göre uygulanan ihale süreci, yaptırımları, ihtilaf halinde uygulanacak kurallar ve hukuki sonuçları farklı olduğundan dolayı kamu yararı ve hizmet gereği şirketin bu tür uygulama yapması 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesine uygun hareket etmemenin gerekçesi olamaz.
Şirket cevabında; elektrikli şarj istasyonu kurulması ve işletmesi işi için firmalara teklif formu iletildiği, sonrasında alım usulü gereği tekliflerin iptal edildiği, sonrasında 2886 sayılı kanunun 51. Maddesi (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale edildiği ve ilanların Şirketin internet sitesinde yayımlandığı ifade edilmiştir. Ancak şirket tarafından herhangi bir belge sunulmamıştır. Yapılan ihalelerin mevzuata uygun olup olmadığının takibi sonraki denetimlerde sağlanmalıdır.
Şirkete meclis kararıyla işletmesi devredilen otoparklardaki elektrikli araç şarj istasyonunun kurulması ve işletilmesi işinin üçüncü kişilere devrinin/kiralanmasının ihale şartnamesi düzenlenerek ihale yoluyla şeffaf, rekabete uygun ve saydamlığı sağlayacak şekilde sürenin belirli olması gibi hususları da içerecek biçimde 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre verilmesi gerekmektedir.