|
ÖZET: Şirketin finansal planlama ve bütçe düzeninin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde, şirket bünyesinde gerekli finansal planlama sisteminin bulunmadığı tespit edilmiştir. Kanunun ilgili maddeleri, her tacirin işlerini dikkatli bir şekilde yürütmesi gerektiğini ve yönetim kurulunun, şirketin menfaatlerini gözeterek görevlerini yerine getirmekle yükümlü olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, şirketin finansal planlama düzenine sahip olması gerektiği ve bu sorumluluğun yönetim kuruluna ait olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemeler, şirketin bütçe sisteminin yokluğunun, mal ve hizmet alımlarında harcama disiplininin sağlanamamasına yol açtığını göstermektedir. Harcamaların etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinde aksaklıklar ve belirsizlikler yaşanmaktadır. Bu durum, şirketin mali yönetiminde ciddi sorunlar oluşturmakta ve kaynakların israfına neden olmaktadır. Sonuç olarak, şirketin mevzuat gerekliliklerine uygun bir muhasebe ve finans denetimi düzeninin kurulması zorunludur. Geleceğe yönelik gelir ve gider tahminleri doğrultusunda yıllık bütçelerin hazırlanması ve titizlikle uygulanması, bu eksikliklerin giderilmesi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Şirketin Bütçe Sisteminin Bulunmaması Nedeniyle Finansal Planlama Düzeninin Kurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun hükümleri çerçevesinde Şirket bünyesinde kurulmuş bir finansal planlama ve bütçe düzeni bulunmadığı görülmüştür.
Anılan Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri, Genel olarak” başlıklı 18’inci maddesinin “(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” hükmü,
“Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin “(1) Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar.” hükmü,
Yönetim Kuruluna ilişkin “Devredilemez görev ve yetkiler” başlıklı 375’inci maddesinin “(1) Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri şunlardır: c) Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması. d) Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi.” hükmü, birlikte değerlendirildiğinde Şirketin bir finansal planlama düzenine sahip olması gerektiği ve bu gerekliliğinin yerine getirilmesinden Şirket Yönetim Kurulunun sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde Şirket bünyesinde kurulmuş bir bütçe sistemi bulunmadığı, bu nedenle mal ve hizmet alımlarında harcama disiplininin yeterince sağlanamadığı ve harcamaların etkili, ekonomik ve verimli yapılması hususunda aksaklıklar ve belirsizlikler olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, Şirket bünyesinde mevzuatın öngördüğü muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması zorunluluğunun yerine getirilebilmesi için geleceğe yönelik gelir ve gider tahminleri çerçevesinde yıllık bütçelerin yapılarak özenle uygulanması gerekmektedir.