BULGU: Şirketin Demirbaşlar Hesabına İlişkin Muhasebe Kayıtları ile Fiziki Sayımlarda Yer Alan Kayıtların Uyumlu Olmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket demirbaşlarına ilişkin fiziki sayımların zamanında, tam ve doğru olarak yapılmamasından dolayı muhasebe kayıtlarıyla fiili durumun uyumlu olmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “III-Envanter” başlıklı 66’ncı maddesinde; her tacirin, ticari işletmesinin açılışında varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkartacağı belirtilmiş; tacirlerin açılıştan sonra her faaliyet döneminin sonunda da böyle bir envanter düzenleyeceği ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Envanter çıkarmak” başlıklı 186’ncı maddesinde ise envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un “Bilanço” başlıklı 192’nci maddesinde ise bilanço; envanterde gösterilen kıymetlerin tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibarıyla tertiplenmiş hulasası şeklinde ifade edilmiştir.
Mezkur mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ticaret şirketleri dahil tüm tacirlerin, faaliyet başlangıcından itibaren faaliyet dönemini esas alarak periyodik envanter çalışması yapması; yapılacak bu çalışma sonucunda hazırlanacak listelerin, varlıkların adet ve değeri hakkında ayrıntılı bilgi sunması gerekmektedir.
Ayrıca 213 sayılı Kanun’da yer alan bilanço ve envantere ilişkin tanımlamalara bakıldığında, envanter sonuçlarının, dönem içi kayıt ve işlemler de dikkate alınarak, önceki dönem bilanço ve envanter sonuçları ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirket’in demirbaşlarının miktar, tutar ve masraf yerlerine ilişkin bilgilerinin muhasebe ile entegre olmayan ayrı bir elektronik kayıt sisteminde tutulduğu, bu bilgilerin muhasebe kayıtlarına esas kodlarla eşleştirilemediği, demirbaşların yılsonu fiili sayımlarının da yapılmadığı tespit edilmiştir. 31.12.2023 tarihi itibarıyla Şirket’in sayım işlemlerini tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle 255 Demirbaşlar Hesabı bilançoda hatalı olarak yer almıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından, demirbaşların fiili sayımına başlanacağı, fiili sayım sonuçlarına uygun muhasebe işlemlerinin gerçekleştirileceği ve muhasebe ile entegre kurumsal yazılım programı aracılığı ile demirbaşlara ilişkin işlemlerin sistem üzerinden yapılması için gerekli çalışmaların başlatılacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, demirbaş envanter işlemlerinin mevzuata uygun yapılması ve sonuçlarının muhasebe kayıtları ile uyumlu olması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, belediye şirketinin demirbaşlarına ilişkin muhasebe kayıtları ile fiziki sayımlar arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. Şirket, demirbaş sayımlarını zamanında ve doğru bir şekilde gerçekleştirmediği için, muhasebe kayıtları hatalı olarak yansıtılmıştır. Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’na göre, ticari işletmelerin düzenli envanter çalışmaları yapması ve bu sonuçların muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olması gerekmektedir. Şirket, demirbaşların fiili sayımına başlayacağını ve gerekli düzenlemeleri yapacağını bildirmiştir. |