|
ÖZET: Şirketin demirbaşlarına ilişkin muhasebe kayıtları ile fiziksel sayımlar arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, demirbaşların zamanında ve doğru bir şekilde sayılmadığı, bu durumun muhasebe verileriyle fiili durumu örtüşmediği ortaya konmuştur. Türk Ticaret Kanunu’nun 66. maddesi, her tacirin açılışta ve her faaliyet dönemi sonunda envanter düzenlemesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Vergi Usul Kanunu’nun 186. maddesi, envanterin mevcutların, alacakların ve borçların kesin bir şekilde tespit edilmesini gerektirmektedir.
Mevzuat hükümleri, ticaret şirketlerinin faaliyet başlangıcından itibaren düzenli envanter çalışmaları yapmasını ve bu çalışmaların sonuçlarının varlıkların değerleri hakkında ayrıntılı bilgi sunmasını öngörmektedir. 213 sayılı Kanun’a göre, envanter sonuçlarının önceki dönemlerle uyumlu olması da önemlidir. Yapılan incelemelerde, 31.12.2024 tarihi itibarıyla şirketin sayım işlemlerini eksik gerçekleştirmesi nedeniyle 255 Demirbaşlar Hesabı’nın bilançoda hatalı bir şekilde yer aldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, demirbaş envanter işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi ve muhasebe kayıtlarıyla tutarlı hale getirilmesi gerekmektedir. Bu durum, şirketin finansal durumu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Şirketin Demirbaşlar Hesabına İlişkin Muhasebe Kayıtları ile Fiziki Sayımlarda Yer Alan Kayıtların Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket demirbaşlarına ilişkin fiziki sayımların zamanında, tam ve doğru olarak yapılmamasından dolayı muhasebe kayıtlarıyla fiili durumun uyumlu olmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “III-Envanter” başlıklı 66’ncı maddesinde; her tacirin, ticari işletmesinin açılışında varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkartacağı belirtilmiş; tacirlerin açılıştan sonra her faaliyet döneminin sonunda da böyle bir envanter düzenleyeceği ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Envanter çıkarmak” başlıklı 186’ncı maddesinde ise envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un “Bilanço” başlıklı 192’nci maddesinde ise bilanço; envanterde gösterilen kıymetlerin tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibarıyla tertiplenmiş hulasası şeklinde ifade edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ticaret şirketleri dahil tüm tacirlerin, faaliyet başlangıcından itibaren faaliyet dönemini esas alarak periyodik envanter çalışması yapması; yapılacak bu çalışma sonucunda hazırlanacak listelerin, varlıkların adet ve değeri hakkında ayrıntılı bilgi sunması gerekmektedir.
Ayrıca 213 sayılı Kanun’da yer alan bilanço ve envantere ilişkin tanımlamalara bakıldığında, envanter sonuçlarının, dönem içi kayıt ve işlemler de dikkate alınarak, önceki dönem bilanço ve envanter sonuçları ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarihi itibarıyla Şirketin sayım işlemlerini tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle 255 Demirbaşlar Hesabı bilançoda hatalı olarak yer almıştır.
Bu itibarla, demirbaş envanter işlemlerinin mevzuata uygun yapılması ve sonuçlarının muhasebe kayıtları ile uyumlu olması gerekmektedir.