|
ÖZET: Bursa Büyükşehir Belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufu altında olmayan bir alana bina inşa etmiştir. 21 Ağustos 2023 tarihinde, Mezarlıklar Şube Müdürlüğü tarafından doğu bölgesine hizmet verecek bir gasilhane ihtiyacı ortaya çıkmış ve Yıldırım İlçesi’ndeki 2822 ada 133 parsel (Erikli Yayla Dombay Çukuru Devlet Ormanı) üzerine BURKENT tarafından projesi hazırlanan bir gasilhane inşası talep edilmiştir. BURKENT yönetim kurulu, 4 Ocak 2024 tarihinde bu talebe uygun olarak gasilhanenin inşasına karar vermiş, 2 Nisan 2024’te ise tamamlanan yapının bedelsiz olarak Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne hibe edilmesi kararlaştırılmıştır.
Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre, mezarlık alanlarını tespit etme ve mezarlık tesis etme görevi büyükşehir belediyelerine aittir. Ancak, inşa edilecek tesisin bulunduğu alanın, belediyenin mülkiyetinde ya da tasarruf hakkına sahip olması gerekmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tasarrufu altındaki bu alan için gerekli tahsis işlemlerinin yapılmadığı görülmektedir. Ayrıca, Ticaret Kanunu’na göre, belediye tarafından kurulan ticari kuruluşların, faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi zorunludur. Sonuç olarak, mülkiyet veya tasarruf hakkı bulunmayan bir alana bina yapılması, ilgili yasal düzenlemelere aykırıdır. İdare, cenaze hizmetlerinin kamu hizmetleri arasında önemli bir yer tuttuğunu belirtse de, bu tür bir inşaatın hukuki dayanağı eksiktir. Şirketin menfaatleri doğrultusunda hareket edilmesi ve kaynakların etkin kullanımı sağlanmalıdır. |
BULGU: Şirketin Mülkiyeti veya Tasarrufu Altında Bulunmayan Alana Bina Yapması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin veya sermayedarı olan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığının tasarrufu altında bulunmayan alana bina yapıldığı görülmüştür.
Bursa Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Şube Müdürlüğü tarafından 21.08.2023 tarihinde Bursa ilinin doğu bölgesine hizmet vermek amacıyla gasilhane binasına ihtiyaç duyulmuş ve Yıldırım İlçesi Cumalıkızık Mahallesi sınırları içerisinde bulunan 2822 ada 133 parsel (Erikli Yayla Dombay Çukuru Devlet Ormanı) içerisine BURKENT tarafından projesinin hazırlanarak gasilhane binası yapımının sağlanması istenilmiştir.
Buna istinaden BURKENT yönetim kurulu tarafından 04.01.2024 tarihinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebi doğrultusunda doğu bölgesine yapılacak gasilhanenin Şirket tarafından yapılmasına, 02.04.2024 tarihinde ise yapılan gasilhanenin Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığına bedelsiz olarak hibe edilmesine karar verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (s) fıkrası ile mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek, işlettirmek, defin ile ilgili hizmetleri yürütmek görevi büyükşehir belediyelerine verilmiştir. Bu görev doğrultusunda defin hizmetleri için gerekli olan gasilhane yapımı da büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları arasındadır.
Belediyenin sorumluluğu altında olan bu iş için yapılacak tesisin bulunduğu alanın doğal olarak kendi mülkiyeti altında olması ya da tasarruf hakkının (izin veya tahsis) bulunması gerekmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı tasarrufu altında olduğu anlaşılan söz konusu yerin defin ile ilgili hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak üzere tahsis edilmesi de ilgili bakanlığın veya taşra teşkilatının yetki ve sorumluluğu altındadır ve bu konu ile ilgili belediyeye verilmiş bir tahsis veya izin kararı bulunamamıştır.
6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 16’ncı maddesine göre belediye tarafından ticari şekilde işletilmek üzere kurulan kuruluşlar tacir sıfatını haizdir ve Kanun’un 18’inci maddesinde belirtildiği üzere her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir. Aynı Kanun’un 626’ncı maddesinde ise yönetimle görevli kişilerin görevlerini özen göstererek yerine getirmesi gerektiği ve şirketin menfaatlerini, dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlü oldukları belirtilmiştir. Bu sebeple şirketin mülkiyeti veya tasarrufu kendinde veya belediyede bulunmayan bir alana bina yapması yukarıda bahsedilen kurallara riayet edilmediği anlamını taşımaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta; cenaze hizmetlerinin en temel kamu hizmetlerinden biri olduğu, şehrin doğu bölgesinde bu hizmete ciddi bir ihtiyaç duyulduğu ve sonuçta Büyükşehir Belediyesi tarafından bu bölgeye bir gasilhane yapılmasının istenildiği ve Şirket tarafından da söz konusu hizmet binasının yapıldığı belirtilerek tahsis işlemi için de Orman Bölge Müdürlüğü ile olan görüşmelerin sürdürüldüğü ve konunun çözüme bağlanmasının beklenildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, tasarruf edilebilecek durumda olmayan bir alana bina yapılması ve akabinde belediyeye hibe edilmesi mümkün görünmemektedir. Şirket menfaatine uygun olmayan her türlü eylemden kaçınılarak, kaynakların kullanılmasında basiretli bir iş adamı gibi hareket edilmesi gerekmektedir.