|
ÖZET: Şirketin nakit varlıklarının, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, vadeli mevduat hesaplarında değerlendirilmediği tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, şirketin nakit varlıklarının etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmediği ortaya çıkmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, her tacirin iş faaliyetlerinde dikkatli davranması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği kapsamında, belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda uygun araçlarla değerlendirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, şirketin banka hesaplarındaki mevduat, mevzuat hükümlerine uygun olarak getiri elde edecek şekilde değerlendirilmemiştir. Vadesiz mevduat hesaplarında herhangi bir getiri sağlanmadan nakit varlıklar tutulmuştur. Kamu İdaresi, önceki yıllarda yeterli bakiye bulunmadığı için bu durumun yaşandığını belirtmiş, 2025 yılı için Vakıfbank’ta vadeli hesap açılacağına dair bilgi vermiştir. Ancak, bu açıklamanın ekinde gerekli belgelerin sunulmadığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, şirketin nakit varlıklarının, belirtilen yönetmelik çerçevesinde en verimli değerleme yöntemleri kullanılarak yönetilmesi gerektiği ve bu sayede maksimum getiri elde edilmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Şirketin Nakit Varlıklarının Vadeli Mevduat Hesaplarında Nemalandırılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin nakit varlıklarının etkili, ekonomik ve verimli olacak şekilde değerlendirilmediği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir Olmanın Hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; belediyelerin kendisi, bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri, birlikleri ile sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan ve/veya dolaylı olarak sahip olduğu şirketlerinin bu Yönetmelik’e tabi olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise;
“Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
b) Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli ve/veya vadesiz mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
c) İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri ve/veya kira sertifikaları.
ç) Organize para piyasalarında TL cinsi borç verme işlemleri.
d) Kamu sermayeli bankalar tarafından ihraç edilen borçlanma araçları ile 7/6/2013 tarihli ve 28670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) uyarınca kamu sermayeli katılım bankalarının kaynak kuruluş/fon kullanıcı olarak yer aldığı kira sertifikaları ihracı ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun piyasalarda emtia alım satımına dayalı katılım bankacılığı prensiplerine uygun finansman yöntemleri.” denilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Şirketler, basiretli bir tacir gibi davranarak hüküm ve tasarrufu altında bulunan mali kaynaklarını maksimum getiri elde edecek şekilde etkili, ekonomik ve verimli değerlendirmekle yükümlüdür. Bu kapsamda banka hesaplarındaki mevduatının Yönetmelik hükümleri gereğince değerlendirilmesi gerekmektedir.
Şirketin 2024 yılına ait banka hesaplarının incelenmesinde bankalardaki mevduatın açıklanan hükümlere göre değerleme yöntemleri kullanılarak getiri elde edecek şekilde değerlendirilmediği, vadesiz mevduat hesaplarında hiç bir getiri alınmadan tutulduğu görülmüştür.
Kamu İdaresinin cevabında Bankadaki vadesiz hesaplarda yeterli bakiye bulunmadığından dolayı önceki yıllarda gereksinim duyulmadığı, 2025 yılı için Vakıfbank’da vadeli hesap açılıp nakit varlıkların vadeli mevduat hesabında değerlendirildiği, cevapların eki Ek 1’de hesap bilgilerinin gönderildiği ifade edilmiş ise de cevap ekinde bahsedilen bilgi/belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, Şirketin nakit varlıklarından anılan yönetmelikte sayılan değerleme yöntemlerinden en verimli olanların kullanılması suretiyle azami getiri elde edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.