|
ÖZET: Şirketin personel giderlerinin hatalı bir şekilde muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, Bingöl Belediyesi TİJ Enerji Kurumsal Hizmetler Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin, personel için yaptığı 455.125.736,23 TL tutarındaki giderleri 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri hesabında kaydettiği belirlenmiştir. Bu durum, 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne aykırıdır.
Tebliğin “Hesap Planı Açıklamaları” bölümünde, hizmet işletmelerinin giderlerinin nasıl muhasebeleştirileceği açıkça belirtilmiştir. Özellikle, hizmet üretim maliyetlerinin izlenmesinde 740 No.lu hesabın kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Şirketin ana sözleşmesinde de, Bingöl Belediyesinin personel ihtiyacını karşılamak amacıyla hizmet üreten bir kuruluş olduğu ifade edilmektedir. Bu bağlamda, şirketin personel giderlerini doğru hesap ve hesap gruplarında takip etmesi, mali raporlamanın doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. Hatalı muhasebeleştirme, hem yasal yükümlülüklerin ihlali anlamına gelir hem de mali durumun yanlış değerlendirilmesine yol açabilir. |
BULGU: Şirketin Personele İlişkin Giderlerinin Hatalı Hesapta Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından personel için (brüt ücret, TİS ödemeleri vb.) yapılan giderlerin, hatalı olarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tek Düzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı bölümünün “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) kısmında, hesap planında yer alan hesapların hangi durumlarda kullanılacağı tarif edilmiştir.
Bahse konu Tebliğ’in “74 Hizmet Üretim Maliyeti” başlıklı maddesinde, bu hesap grubunun hizmet işletmeleri ile ilgili olduğu, hizmet işletmelerinde 71, 72 ve 73 gruplarda yer alan hesapların kullanılamayacağı, bu hesaplar yerine 74 No.lu gruptaki hesapların kullanılacağı ve hizmet işletmelerinin üretim maliyetlerinin izlenmesinde kullanılan hesapların bu grupta yer alacağı belirtilmiştir.
Aynı maddenin “740 Hizmet Üretim Maliyeti” başlıklı alt maddesinde, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin fiili tutarlarının bu hesabın borcuna kaydedileceği, ardından dönem sonlarında bu hesabın 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile karşılaştırılarak kapatılacağı ifade edilmiştir.
Şirket Esas Sözleşmesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde şirketin faaliyetlerine ilişkin bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda Şirketin faaliyet alanlarından biri 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 126’ncı maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek Madde 20 hükümleri çerçevesinde, Bingöl Belediyesinin ihtiyacı olan işgücünün personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yöntemiyle teminini sağlamaktadır. Yani şirket faaliyet alanı itibariyle hizmet üreten bir işletmedir.
Şirketin ana sözleşmesinde de belirtildiği üzere Şirket, Bingöl Belediyesinin personel ihtiyacının teminini sağladığı için hizmet üreten bir kuruluştur.
Yapılan incelemede; Bingöl Belediyesi TİJ Enerji Kurumsal Hizmetler Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından 2024 yılında personel için (brüt ücret, TİS ödemeleri vb.) yapılan 455.125.736,23 TL tutarındaki giderin, 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri hesabında takip edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, Şirketin personele ilişkin yapacağı giderlerini 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında takip etmesi gerekmektedir.