|
ÖZET: Şirketin personel giderlerinin hatalı bir şekilde muhasebeleştirildiği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, Iğdır Belediyesi Personel AŞ. tarafından personel için yapılan 227.787.996,26 TL tutarındaki giderlerin, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda takip edildiği belirlenmiştir. Bu durum, 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde belirtilen hesap kullanım kurallarına aykırıdır.
Şirketin esas sözleşmesinde, faaliyet alanının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu ifade edilmektedir. Dolayısıyla, şirketin giderlerinin hizmet üretimiyle ilgili hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı, hizmet işletmelerinin maliyetlerini takip etmek için kullanılması gereken bir hesap grubudur. Ancak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı, işletmenin yönetim ve destek hizmetlerine ilişkin giderleri kapsar ve personel giderlerinin burada izlenmesi uygun değildir. Denetim sonucunda, şirketin gelecekte 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı’nı kullanacağı belirtilmiştir. Bu değişiklik, şirketin muhasebe işlemlerinin doğru bir şekilde yürütülmesi ve hizmet üretimi ile ilgili giderlerin uygun hesaplarda takip edilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Şirketin Personele İlişkin Giderlerinin Hatalı Hesapta Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından personel için (brüt ücret, işveren payı vb.) yapılan giderlerin, hatalı olarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tek Düzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı bölümünün “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) kısmında, hesap planında yer alan hesapların hangi durumlarda kullanılacağı tarif edilmiştir.
Bahse konu Tebliğ’in “74 Hizmet Üretim Maliyeti” başlıklı maddesinde, bu hesap grubunun hizmet işletmeleri ile ilgili olduğu, hizmet işletmelerinde 71, 72 ve 73 gruplarda yer alan hesapların kullanılamayacağı, bu hesaplar yerine 74 No.lu gruptaki hesapların kullanılacağı ve hizmet işletmelerinin üretim maliyetlerinin izlenmesinde kullanılan hesapların bu grupta yer aldığı belirtilmiştir.
Aynı maddenin “740 Hizmet Üretim Maliyeti” başlıklı alt maddesinde, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin fiili tutarlarının bu hesabın borcuna kaydedileceği, ardından dönem sonlarında bu hesabın 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile karşılaştırılarak kapatılacağı ifade edilmiştir.
Şirket Esas Sözleşmesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde Şirketin faaliyetlerine ilişkin bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda Şirketin tek faaliyet alanı, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 126’ncı maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek Madde 20 hükümleri çerçevesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yöntemiyle personel temini sağlamaktır. Yani şirket faaliyet alanı itibariyle hizmet üreten bir işletmedir.
Yapılan incelemede; Iğdır Belediyesi Personel AŞ. tarafından 2024 yılı içerisinde personel için (brüt ücret, işveren payı, kıdem teşvik ikramiyesi, huzur hakları) yapılan 227.787.996,26 TL tutarındaki giderin, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir.
Şirketin ana sözleşmesinde de belirtildiği üzere Şirket, Iğdır Belediyesinin personel ihtiyacının teminini sağladığı için hizmet üreten bir kuruluştur. 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı, temel olarak işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatını da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerinin giderlerinin takip edilebileceği bir hesap olup, Şirket tarafından personel temini kapsamında yapılan giderlerin bu hesapta takibi mümkün değildir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından özetle; Şirket personellerinin Şirketin faaliyeti dışında Iğdır Belediyesinin tüm müdürlüklerinde görevlendirilmesi ve personellerin tamamını karşılayan hesabın 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı olduğu kanaatine varılması nedeniyle tercih edildiği, ancak bundan sonraki süreçte 740 Hizmet Üretim Hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Şirketin, personele ilişkin yapacağı giderleri hizmet üreten bir kuruluş olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında takip etmesi gerekmektedir.