ÖZET: Şirketin sigorta prim borçlarının zamanında ödenmemesi, ilave maliyetlerin doğmasına yol açmıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 86. maddesi gereğince, işverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini belirlenen süre içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na iletmesi zorunludur. Ancak, şirketin Büyükşehir Belediyesi’ne sağladığı personel temini hizmetinden elde ettiği alacaklar, yalnızca personel maaşlarını karşılamaya yetmiş ve bu durum, önemli bir borç birikimine neden olmuştur.

2024 yılı itibarıyla, şirketin Sosyal Güvenlik Kurumu’na toplam 261.563.353,24 TL borcu bulunmaktadır. Bu borcun 225.992.617,15 TL’si borç aslı, 35.570.736,09 TL’si ise gecikme zammıdır. Büyükşehir Belediyesi Encümeni, bu borcun ödenmesi amacıyla 242.546.000 TL değerinde arsa tahsis etmiş ve mahsuplaşma işlemi gerçekleştirilmiştir. Kalan borcun ödenmesi için 2025 yılında Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığı’na yazı yazılması planlanmaktadır.

Kamu İdaresi, SGK’ya olan borçların bir kısmının arsa mahsuplaşması ile, bir kısmının ise nakit olarak ödendiğini belirtmiş ve 2024 yılına ait sigorta prim borcunun kalmadığını ifade etmiştir. Bu bağlamda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun gereği, gecikme zammı gibi ek yükümlülüklerin doğmaması için, yasal ödemelerin zamanında yapılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Şirketin Prim Borçlarının Zamanında Ödenmemesi ve Bu Nedenle İlave Masraflara Katlanılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin sigorta prim borcu ödemelerini zamanında yapmadığı, bu nedenle gecikme faizi, gecikme zammı gibi ilave maliyetlere katlanmak zorunda kaldığı görülmüştür.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 86’ncı maddesinde işverenlerce Kuruma verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği hükmü yer almıştır. Mezkur maddede belirtilen hususları düzenleyen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 102’nci maddesinde aylık prim ve hizmet belgelerinin en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderileceği, 108’inci maddesinde ise prim tutarlarının da en geç söz konusu ay sonuna kadar Kuruma ödeneceği belirtilmiştir.

Şirketin, Büyükşehir Belediyesi’ne sağlamış olduğu personel temini hizmetinden doğan alacaklarından sadece personelinin çıplak maaşlarını tahsil edebilmesi sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödeyemediği borç aslı ve gecikme zammı ile birlikte önemli miktarda borcu ortaya çıkmıştır.

Yapılan incelemede, Şirketin; Sosyal Güvenlik Kurumu’na 20.12.2024 tarihi itibariyla 225.992.617,15 TL borç aslı, 35.570.736,09 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 261.563.353,24 TL borcu bulunduğu, söz konusu borcun ödenmesi amacıyla Büyükşehir Belediyesi Encümeni’nin 25.12.2024 tarih ve 1865 sayılı kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu’na 242.546.000 TL değerinde arsa tahsis edildiği ve borçlara karşılık mahsuplaşma yapıldığı görülmüştür. Kalan borcun ödenmesi için Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığına 2025 yılında yazı ile bildirimde bulunulup, yeniden arsa satışı yoluyla borcun ve gecikme zammının ödenmesi planlanmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında, SGK’ya olan borçlarının bir kısmının arsa mahsuplaşması, bir kısmının da nakit olarak ödendiği ve 2024 yılına ait sigorta prim borcu kalmadığı belirtmiştir.

Sonuç olarak; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’a göre gecikme zammı gibi fer’i yükümlülüklerin doğmasına ve Şirketin ilave mali yük altına girmesine sebebiyet verilmemesi açısından, kanunen zorunlu ödemelerin vadeleri dikkate alınarak ve geciktirilmeksizin yapılması gerekmektedir.