|
ÖZET: Şirketin vadesi geçmiş alacaklarına vade farkı uygulanmadığı ve tahsilat süreçlerinin başlatılmadığı tespit edilmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi, İZDOĞA AŞ’nin doğrudan ve dolaylı olarak hakim hissedarıdır. Şirket, belediye sermayesi ile kurulmuş olmasına rağmen ticari faaliyetleri nedeniyle özel hukuk tüzel kişisi olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabidir. Bu kanunun 18. maddesi, tacirlerin ticari faaliyetlerinde dikkatli davranmalarını, 369. maddesi ise yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin görevlerini özenle yerine getirmelerini öngörmektedir.
İZDOĞA AŞ, kamu kurumları ve diğer şirketlere mal veya hizmet satışı gerçekleştirmesine rağmen, alacakların tahsilatını sağlamadığı için nakit akışında sorunlar yaşamaktadır. 31 Aralık 2024 itibarıyla, şirketin 120-Alıcılar ve 121-Alacak Senetleri hesaplarında toplam 89.959.144,59 TL tutarında vadesi geçmiş alacak bulunmaktadır. Ancak, bu alacaklara vade farkı uygulanmadığı ve tahsilat süreçlerinin başlatılmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, şirket yönetim kurulu üyeleri ve diğer yetkililerin 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda belirtilen yükümlülükleri yerine getirmedikleri belirlenmiştir. Bu bağlamda, şirketin alacaklarına vade farkı uygulanması ve tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde başlatılması gerekmektedir. |
BULGU: Şirketin Vadesi Geçmiş Alacaklarına Vade Farkı Uygulanmaması ve Alacakların Tahsilat Süreçlerinin Başlatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin vadesi geçmiş alacaklarına vade farkı uygulanmadığı ve bu alacaklara ilişkin takip ve tahsilat süreçlerini başlatılmadığı görülmüştür.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, İZDOĞA AŞ’nin doğrudan ve dolaylı olarak hakim hissedarıdır. Şirket belediye sermayesi ile kurulmuş olsa da ticari faaliyetleri sebebiyle özel hukuk tüzel kişisi olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir. 6102 sayılı Kanun’un tacir olmanın hükümlerini düzenleyen 18’inci maddesinde, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, özen ve bağlılık yükümlülüğünü düzenleyen 369’uncu maddesinde ise, yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirlenmiştir.
Şirketin belediye şirketi olarak gelir sağlamayı hedef edinmesi ile birlikte ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir. Şirket tarafından ilgili belediyelere ve belediye şirketlerine mal veya hizmet satışı yapılmasına karşın alacakların tahsilatının sağlanmaması Şirketin nakit durumunu etkilemektedir.
Şirketin 31.12.2024 tarihi itibariyle 120-Alıcılar Hesabı ile 121-Alacak Senetleri Hesaplarında toplamda 89.959.144,59 TL tutarında alacağı bulunmaktadır. Şirketin kamu kurumlarından ve şirketlerden vadesi geçmiş alacaklarının bulunmasına karşın bunlara vade farkı uygulamasının yapılmadığı ve tahsilata ilişkin süreçlerin başlatılmadığı anlaşılmıştır.
Şirket yönetim kurulu üyeleri ile diğer görevlilerin 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunun gereğini yerine getirmedikleri sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, Şirketin söz konusu alacaklarına ilişkin vade farkı uygulanması ve alacakların tahsil edilmesi için gerekli sürecin işletilmesi gerekmektedir.