|
ÖZET: Şirketin 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, vadesi geçmiş borçların yüksek seviyede olduğunu ortaya koymaktadır. Şirketin mal ve hizmet alımı yaptığı firmalara, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve İBB iştiraklerine önemli miktarda vadesi geçmiş borcu bulunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, borçlunun sözleşmede belirtilen ödeme süresine uymaması durumunda temerrüde düşeceğini ve alacaklının faize hak kazanacağını belirtmektedir.
31 Aralık 2024 itibarıyla şirketin toplam borcu 182.237.045,94 TL olup, bunun 101.967.383,80 TL’si vadesi geçmiş durumdadır. Bu borçların dağılımı incelendiğinde, hammadde alım firmalarına 55.377.156,06 TL, hizmet alım firmalarına 13.121.604,51 TL, İBB’ye 39.858,00 TL ve İBB iştiraklerine 33.428.765,23 TL borç bulunduğu görülmektedir. Şirketin karlılık durumu ve gelir-gider yapısı göz önüne alındığında, vadesi geçmiş borçların varlığı, faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından risk teşkil etmektedir. Bu nedenle, şirketin borçlarını temerrüde düşmeden ödemesi ve faiz ödeme riskini minimize etmesi için gerekli önlemleri alması önem arz etmektedir. |
BULGU: Şirketin Vadesi Geçmiş Borçlarının Fazla Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket’in faaliyetlerini yürütürken mal ve hizmet alımı yaptığı firmalara, İBB’ye ve İBB İştiraklerine yüklü tutarda vadesi geçmiş borcu olduğu görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ile mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçları” başlıklı 1530’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklının, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlunun, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödememesi halinde, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan maddenin üçüncü fıkrasında da; temerrüde düşen borçlunun alacaklısının, sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanacağı hükmü tesis edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda, Şirketin 31.12.2024 tarihi itibarıyla ödenmemiş olan toplam borçları ve vadesi geçen borç tutarlarına ilişkin bilgiler yer almaktadır.
Tablo 7: 31.12.2024 Tarihi İtibarıyla Şirketin Borçlarına İlişkin Bilgiler
| Borçlu Olunan Yer | Toplam Bakiye (TL) | Vadesi Geçen Bakiye (TL) |
| Hammadde Alım Firmaları | 105.454.195,41 | 55.377.156,06 |
| Hizmet Alım Firmaları | 29.181.874,43 | 13.121.604,51 |
| İstanbul Büyükşehir Belediyesi | 89.162,02 | 39.858,00 |
| İştirakler | 47.511.814,08 | 33.428.765,23 |
| Toplam | 182.237.045,94 | 101.967.383,80 |
Tablodan görüleceği üzere Şirket’in 31.12.2024 tarihi itibarıyla hammadde aldığı firmalara 55.377.156,06.-TL, hizmet aldığı firmalara 13.121.604,51.-TL, İBB’ye 39.858,00.- TL, İBB iştiraklerine 33.428.765,23.-TL olmak üzere, toplam 101.967.384,00.-TL vadesi geçmiş borcu bulunmaktadır.
Şirket’in karlılık durumu ile gelir gider yapısı göz önünde bulundurulduğunda, Şirket faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından 101.967.383,80.-TL’lik vadesi geçmiş borcun bulunması ve söz konusu borçlara ilişkin yılı içerisinde faiz ödenmemiş olsa da faiz ödenme riskinin söz konusu olmasından dolayı Şirket tarafından önlem alınması gereken bir husustur.
Bu itibarla, Şirket faaliyetlerinin sürdürülebilirliği ve faiz ödeme riski ile karşı karşıya kalınmaması açısından Şirket borçlarının temerrüde düşülmeden ödenmesi hususunda hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir.