|
ÖZET: Şirketin yönetim süreçlerinde gerekli yönergelerin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenmiştir. Yönetim kurulunun, şirketin idari ve mali işleyişine katkı sağlayacak yönergeleri oluşturmadığı tespit edilmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, tacirlerin işlerini basiretli bir şekilde yürütmesi ve kamu kaynaklarını etkin kullanma yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Ayrıca, anonim şirketlerin yönetim kurulu tarafından yönetilmesi ve temsil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, seyahat ve harcırah, idari işler, mali işler, pazarlama ve insan kaynakları gibi alanlarda gerekli yönergelerin oluşturulmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, şirketin faaliyetlerinde karşılaşılan sorunlara sistematik ve yazılı bir yaklaşım geliştirilmesini engellemektedir. Kamu idaresi, 2025 yılında bir Tahsilat Yönergesi çıkarılacağını belirtse de, şirketin iç işleyişini düzenleyecek diğer hukuki düzenlemelerin acilen hayata geçirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, şirketin çalışma usul ve esaslarına yönelik yönergelerin yönetim kurulu tarafından bir an önce çıkarılması, düzenli bir yönetim yapısının sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Şirketin Yönetilmesinde İhtiyaç Duyulan Yönergelerin Çıkarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin çalışma usul ve esaslarına etki edecek ve/veya Şirketin idari ve mali konulardaki iç işleyişi için gerekli olan yönergelerin yönetim kurulu tarafından çıkarılmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hükmü tesis edilmiştir. Ayrıca, kamu kaynağı kullanan Şirketin, kaynaklarını ekonomik kullanması konusunda özen yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Mezkûr Kanun’un 365’inci maddesi gereği anonim şirketler yönetim kurulu tarafından yönetilmekte ve temsil edilmektedir. Yönetim kurulunun yönetim ve temsil görevinden doğan sorumluluk da aynı Kanun’un 553’üncü maddesi uyarınca yine yönetim kuruluna aittir.
Kanun’un 375’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise; yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetiminin, yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri arasında olduğu hükmü tesis edilmiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yönetmelik çıkarması, düzenli yönetim ilkesinin bir gereğidir. Şirketlerde ise yönetmelik çıkarma yetkisi bulunmamakla birlikte yönerge şeklinde düzenlenen ve şartları, sınırları yönetim kurulunca belirlenen düzenlemeler şirketin düzenli bir şekilde yönetilmesi için gerekli olan yazılı talimatlardır.
Yapılan incelemede, Şirket yönetim kurulu tarafından seyahat ve harcırah, idari işler, mali işler, pazarlama ve satış, insan kaynakları, taşınır ve taşınmaz konuları başta olmak üzere iyi yönetime ilişkin ihtiyaç duyulan alanlarda gerekli olan yönergelerin hiçbirinin çıkarılmadığı tespit edilmiştir.
Şirket yönetim kurulu tarafından çıkarılmış hiçbir yönergenin bulunmaması, Şirket bünyesinde yürütülen faaliyetler neticesinde ortaya çıkan sorunlar karşısında sistem odaklı ve yazılı talimatlar çerçevesinde müeyyideleri ve sınırları belli olan bir yapı oluşmasına müsaade etmemektedir.
Kamu idaresi cevabında 2025 yılında bir Tahsilat Yönergesi çıkarıldığı ifade edilmiş olmakla birlikte, Şirketin idari ve mali konulardaki iç işleyişinde esaslı olan ve ticari hayatın gereği niteliğindeki diğer tüm hukuki düzenlemelerin ivedilikle yürürlüğe konulması elzemdir.
Sonuç olarak, Şirketin çalışma usul ve esaslarına etki edecek ve/veya Şirketin iç işleyişinde gerekli olan tüm yönergelerin yönetim kurulu tarafından çıkarılması gerekmektedir.