|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’ne ait bir belediye şirketinin mali tablolarını inceleyerek, şirketin net zararının sermayesinin %50’sinden fazlasını karşılıksız bıraktığını ortaya koymuştur. Türk Ticaret Kanunu’nun 376. maddesi, sermaye kaybı ve borca batıklık durumlarında yönetim kurulunun ve genel kurulun alması gereken önlemleri belirlemektedir. Bu maddede, sermaye ve kanuni yedek akçelerin yarısının veya üçte ikisinin zarar nedeniyle karşılıksız kalması durumunda, genel kurulun toplanması ve gerekli iyileştirici tedbirlerin sunulması gerektiği vurgulanmaktadır.
Adana Ulaşım Anonim Şirketi’nin 2024 yılına ait verileri incelendiğinde, toplam sermaye ve kanuni yedek akçelerinin 13.985.260 TL olduğu, birikmiş zararının ise 445.671.081,77 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, şirketin mali yapısının ciddi bir tehdit altında olduğunu göstermektedir. Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, şirketin kendiliğinden sona ermesine veya iflas talebine yol açabilir. Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin %50’den fazla hissesine sahip olduğu şirketlerin mali durumlarının, ilgili kanun hükümleri doğrultusunda titizlikle değerlendirilmesi ve şirketlerin sürekliliğini sağlamak amacıyla gerekli önlemlerin bir an önce alınması elzemdir. |
BULGU: Şirketlerin Sürekliliğinin Sağlanmasına Yönelik Gerekli Önlemlerin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye şirketinin 2024 yılı mali tablolarının incelenmesinde, 2024 yılı dönem net zararının etkisiyle sermayesinin %50’nin üstünde karşılıksız kaldığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “3. Sermayenin kaybı, borca batık olma durumu a) Çağrı ve bildirim yükümü” başlıklı 376’ncı maddesinde,
“(1) Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar.
(2) Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer…”
Hükmü yer almaktadır.
6102 sayılı Kanun’un 376’ncı maddesinde, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının veya üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması durumunda yönetim kurulu ve genel kurul tarafından yerine getirilmesi gereken hususlar belirlenmiştir. Belirtilen hususların yerine getirilmemesi halinde, şirketin kendiliğinden sona ermesi veya iflasının istenmesi gibi müeyyideler hüküm altına alınmıştır.
Belediyenin doğrudan %50’sinden fazlasına sahip olduğu Adana Ulaşım Anonim Şirketi’nin 2024 yılına ait sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamı 13.985.260 TL, 2024 yılı bilançosuna göre birikmiş zararı 445.671.081,77 TL ve sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının zarar nedeniyle karşılıksız kaldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesinin %50’den fazla hissesine sahip olduğu şirketlerin mali durumlarının 6102 sayılı Kanun’un 376’ncı maddesine göre değerlendirilerek şirketlerin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.