|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, bir belediye şirketinde kapsam dışı statüde çalışan personele yapılan maaş artışlarının yönetim kurulu kararına aykırı olduğunu ortaya koymuştur. 2023 yılında alınan kararda, bu personelin net ücretlerine %25 ile %30 oranında artış yapılması öngörülmesine rağmen, uygulamada %0 ile %66 arasında değişen farklı artışlar gerçekleştirilmiştir. Bu durum, 4857 sayılı İş Kanunu’nun eşit davranma ilkesine ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarına aykırıdır.
Yönetim kurulu kararı doğrultusunda, kapsam dışı personelin maaş artışlarının belirlenen oranlar içinde kalması gerekiyordu. Ancak, bazı çalışanların ücretlerine hiç zam yapılmazken, diğerlerinin maaşlarına yönetim kurulu kararını ihlal eden oranlarda artış yapılmıştır. Bu durum, şirketin zarar etmesine yol açmış ve Genel Müdürün yetkisiz işlemleri nedeniyle sorumluluğu gündeme gelmiştir. Sayıştay raporunda, Genel Müdürün bu yetkisiz işlemlerden kaynaklanan zarardan sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen, 2024 yılı itibarıyla şirket yönetimi tarafından herhangi bir önlem alınmamıştır. Yönetim kurulu üyeleri ve diğer yetkililerin, denetim raporunun gerekliliklerini yerine getirmediği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, şirketin uğradığı zararın tazmini için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Şirkette Kapsam Dışı Statüde Çalışan Personele Yönetim Kurulu Kararına Aykırı Olarak Farklı Oranlarda Zam Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
2023 yılında Şirket yönetim kurulu kararı ile kapsam dışı personelin net ücretlerine %25 ile %30 oranları arasında artış yapılması kararı alınmasına rağmen kapsam dışı statüde çalışan personelin net ücretlerine %0 ile %66 oranları arasında artış yapıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’nci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.
İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz…” hükmüne yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir. Basiretli iş adamı gibi davranmayı tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim biçimde hareket etmesi olarak tanımlamak mümkündür. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir.
Yargıtay tarafından verilen kararlarda da, Eşit davranma ilkesinin tüm hukuk alanında geçerli olduğu, İş Hukuku bakımından işverene, işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklediği, bu bakımdan işverenin yönetim hakkının sınırlandırılmış olduğu, başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı, işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasakladığı, bununla birlikte, eşit davranma borcu, tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini İZENERJİ İnsan Kaynakları Temizlik Bakım Onarım Enerji Güvenlik Hizmetleri 97
Şirketin 06.02.2023 tarih ve 14 sayılı yönetim kurulu kararı ile “Şirkette çalışan Kapsam Dışı personellerin maaşlarına 01/01/2023 tarihinden geçerli olmak üzere net ücretlerine %25 ile %30 oranları arasında artış yapılması için İzenerji AŞ Genel Müdürünün yetkili kılınmasına” karar verilmiştir. Anılan yönetim kurulu kararı ile 01.01.2023 tarihinden geçerli olmak üzere kapsam dışı personelin net ücretlerine %25 ile %30 oranları arasında artış yapılması kararlaştırılmış iken İZENERJİ AŞ tarafından 1 personelin ücretine hiç zam yapılmamış, diğer kapsam dışı personelin net ücretlerine ise %28 ile %66 oranları arasında değişen net ücret zamları yapılmıştır.
6102 sayılı Kanun’un “Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu” başlıklı 553’üncü maddesinde, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin görevlerini yerine getirirken kusurlu hareketleri nedeniyle şirketin zarara uğramasına sebebiyet vermeleri hâlinde sorumlu olacakları belirtilmektedir. Bu bağlamda Şirket Genel Müdürünün yönetim kurulu kararının aksine verdiği zam nedeniyle oluşan şirket zararından sorumlu olacağı açıktır. 2023 Sayıştay Denetim Raporunda Şirket Genel Müdürünün yetkisiz işlem nedeniyle ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğu belirtilmesine karşın 2024 yılında Şirket Yönetimi tarafından herhangi bir işlem yapılmamıştır.
Şirket yönetim kurulu üyeleri ile diğer görevlilerin 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunun gereğini yerine getirmedikleri sonucuna varılmıştır.
Şirket yönetim kurulu kararı ile Genel Müdüre verilen net ücretlere artış yetkisi %25 ile %30 oranları arasında olduğu halde bu artış oranlarının üzerinde yönetim kurulu kararına aykırı artış yapan Şirket Genel Müdürünün yetkisiz işlem nedeniyle ortaya çıkan şirket zararından sorumlu bulunduğu dikkate alınarak oluşan Şirket zararının tahsili ile ilgili gerekli sürecin işletilmesi gerekmektedir.