|
ÖZET: Sosyal Denge Sözleşmesine İlişkin Uygunsuz Hükümler Tespit Edildi
2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, sosyal denge ödenmesine dair sözleşmelere, toplu sözleşmenin kapsamı dışında ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na aykırı hükümler eklendiği belirlenmiştir. Bu durum, 4688 sayılı Kanun’un 32. maddesinin birinci fıkrasındaki düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. İlgili düzenleme, sosyal denge tazminatının ödenmesine dair kararın belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisi tarafından alınacağını ve sözleşme döneminde tazminat tutarının belirlenmesi için yetkili sendika temsilcisi ile belediye başkanı arasında bir sözleşme yapılması gerektiğini ifade etmektedir. Yapılan incelemelerde, Belediye ile TÜM BEL-SEN arasında imzalanan 01.04.2024-31.12.2025 tarihlerini kapsayan sosyal denge tazminatı sözleşmesinde, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü ve 3 Aralık Dünya Engelliler Günü gibi özel günlerde çalışanlara ücretli izin verilmesi ve belirli günler için ikramiye ödemeleri gibi hükümler yer aldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, sosyal denge sözleşmelerinde yalnızca sosyal denge tazminatı ile ilgili hükümler yer almalı ve yasal düzenlemelere uyulmalıdır. |
BULGU: Sosyal Denge Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Sosyal denge ödenmesine ilişkin sözleşmeye, toplu sözleşmenin konusu olmayan ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na aykırılık oluşturan hükümlerin konulduğu görülmüştür.
4688 sayılı Kanun’un “Mahalli İdarelerde Sözleşme imzalanması” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında; 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediye başkanı arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir hükmüne yer verilmiştir.
Bu düzenlemede yer alan “sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere” ibaresinden de anlaşılacağı üzere imzalanacak toplu sözleşme sosyal denge ödenmesi ile ilgili olmalıdır. Bunun dışında sözleşmeye sosyal denge tazminatı ödemesi ile ilgili olmayan hükümler konulmamalıdır.
Yapılan incelemede, Belediye ile TÜM BEL-SEN arasında imzalanan ve 01.04.202431.12.2025 tarihlerini kapsayan sosyal denge tazminatı sözleşmesinde; 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Gününde kadın çalışanların ücretli izinli sayılacağı, 3 Aralık Dünya Engelliler Gününde engelli personel ve birinci dereceden engelli yakını bulunan personelin ücretli izinli sayılacağı, tüm memur ve sözleşmeli personele 18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü için net 3.830,00 TL ikramiye verileceği hükümlerinin yer aldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; sosyal denge sözleşmesine sosyal denge tazminatı ödemesi dışında ve yasal düzenlemelere aykırı hükümler konulmaması gerekmektedir.