Sosyal Denge Sözleşmesine Sosyal Denge Tazminatı Aidatı Kesintisine İlişkin Hükümler Konulması

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

Bulgu Konusu

Büyükşehir Belediyesi ile BEM-BİR-SEN arasında yapılan sosyal denge sözleşmesine, sendika üyesi olmayan personelden de toplu sözleşme aidatı adı altında kesinti yapılmasını öngören hükümlerin eklenmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Bulgu Künyesi

  • Denetim Raporu: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları
  • Denetlenen Kurum: Büyükşehir Belediyesi
  • İlgili Mevzuat:
    • 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
    • 6289 sayılı Kanun (4688 sayılı Kanun’daki değişiklikler)
      1. Dönem Toplu Sözleşmesi (2022-2023)
    • Danıştay 12. Dairesi’nin 02.03.2022 tarihli ve 2021/6335 Esas No.lu Kararı

Tespit Edilen Hususlar

  1. Sosyal Denge Sözleşmesi’nde Sendika Üyesi Olmayanlardan Aidat Kesintisi Yapılması

    • Belediye ile BEM-BİR-SEN arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinin 6. maddesinde, sendika üyesi olmayan kamu görevlilerinden taban aylığın %2’si oranında sözleşme aidatı kesileceği hükme bağlanmıştır.
    • Bu düzenleme, 4688 sayılı Kanun’un 28. maddesine aykırıdır. Kanun, toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağını açıkça belirtmektedir.

  2. Mevzuata Aykırılık

    • 4688 sayılı Kanun’un 25. maddesi, üyelik ödentisi dışında, sendika tüzüğüne herhangi bir kesinti yapılmasını öngören hükümlerin konulamayacağını açıkça belirtmektedir.
    • Danıştay 12. Dairesi’nin 02.03.2022 tarihli kararı doğrultusunda, 6. Dönem Toplu Sözleşmesi’nde yer alan sosyal denge sözleşmesi aidatı kesintisine ilişkin düzenleme yürütmeyi durdurma kararı ile hükümsüz hale gelmiştir.

  3. Kamu İdaresinin Cevabı ve Sonuç

    • Belediye, Sayıştay denetçileri tarafından yapılan tespit doğrultusunda gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir.
    • Sonuç olarak, sosyal denge sözleşmelerinde, mevzuata aykırı olacak şekilde sendika üyesi olmayanlardan dayanışma aidatı veya toplu sözleşme aidatı kesintisi yapılmaması gerektiği vurgulanmıştır.

Öneriler ve Sonuç

  • Belediyeler, sosyal denge sözleşmelerini 4688 sayılı Kanun’a ve Danıştay kararlarına uygun şekilde düzenlemelidir.
  • Sendika üyesi olmayan kamu görevlilerinden herhangi bir ad altında aidat kesintisi yapılmamalıdır.
  • Geçmiş yıllarda yapılan hatalı uygulamalardan kaynaklanan olası mali risklerin önlenmesi için sözleşmeler yeniden gözden geçirilmelidir.