|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi ile yetkili sendika arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi’nde, sözleşmenin konusu dışında hükümlerin yer aldığını ortaya koymuştur. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15’inci maddesi, belediyelerdeki kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceğini belirtirken, bu tazminatın miktarının 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre belirlenen tavan tutarını aşamayacağını vurgulamaktadır. Ayrıca, bu sözleşmenin toplu sözleşme olarak değerlendirilemeyeceği de ifade edilmiştir.
Sözleşmenin “Sosyal Haklar ve Eğitim” başlıklı maddesinde, işverenin çeşitli etkinliklerden üyelerin yararlanmasını sağlaması, mesleki gelişim için eğitimler düzenlemesi gibi hükümlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra, “İşyerine Geliş ve Gidiş İçin Servis Hizmeti” başlıklı maddede, üyelerin işyerine ulaşımını sağlamak için servis hizmeti sunulacağı belirtilmiştir. Ancak bu düzenlemelerin, sosyal denge tazminatı sözleşmesinin amacıyla örtüşmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, gelecekteki sosyal denge sözleşmelerinin yalnızca yasal çerçeveye uygun olarak hazırlanacağını ve konu dışı hükümlere yer verilmeyeceğini belirtmiştir. Bu durum, sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin yasal yetki sınırları içinde kalması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye ile yetkili sendika arasında imzalanmış olan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesine konusu dışında hükümler konulduğu görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15’inci maddesinde belediyelerin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği; ödenebilecek aylık tutarın 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçemeyeceği ve anılan Kanun’da öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle tayin edilebileceği hüküm altına alınmıştır.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’nci maddesinde; belediyelerde, belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere sözleşme imzalanabileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise yapılacak olan bu sözleşmenin Kanun’un uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere belediye başkanı ile sendika temsilcisi sadece ödenecek olan sosyal denge tazminatı tutarını tespit etmek üzere bir sözleşme imzalamak için yetkili olup, sözleşme hakkının toplu sözleşme gibi düşünülmesi ve sözleşme metninde sosyal denge tazminatı dışında başkaca hükümlere yer verilmesi mümkün değildir.
Belediye ile yetkili sendika arasında 22.12.2023 tarihinde akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi’nin “Sosyal Haklar ve Eğitim” başlıklı 10 ncu maddesinde;
” a) İşverenin kuruluşları ve tesisleri ile düzenlediği sürekli/süreksiz etkinliklerden (spor salonu, eğitim kursları, sinema, tiyatro, düğün/nikah salonu vb.) üyelerin kendileri ile bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarının ücretsiz veya indirimli yararlanması için görüşmeler yapılarak imkanlar nispetinde çözüme ulaşılır.
b) İşveren, sendikanın düzenleyeceği toplantı, seminer, gezi gibi faaliyetlerde, işyerinin çalışma düzenini aksatmayacak şekilde olmak üzere mesai saatlerinde yapılmasana izin verir.
c) İşveren, iş veriminin yükseltilmesi amacıyla üyelerin mesleki becerilerinin arttırılması ve mesleki bakımdan gelişmeleri için eğitimler yaptırır, bu çerçevede başka kurum veya kuruluşların düzenlediği kurs, seminer, konferans gibi faaliyetler için salon, ekip, araç ve gereçleri ücretsiz tahsis eder.”
“İşyerine Geliş ve Gidiş İçin Servis Hizmeti” başlıklı 11 inci maddesinde;
” Normal mesai düzeninin gerektirdiği mesai başlangıç ve bitiş saatlerine uygun olarak üyelerin işyerine geliş ve işyerinden dönüşleri için servis hizmeti sağlanır. Bu işlem için kurumca yapılan ödemeler sosyal denge tazminatı sözleşmesi ödemesi kapsamında sayılmaz.”
denilmek suretiyle Sözleşme’nin amacı ve konusu ile bağdaşmayan hükümlere yer verildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında yeni bir sosyal denge sözleşmesi hazırlanırken, sözleşmenin konusu dışında hükümlere yer verilmeyeceği belirtilerek bulgudaki tespite iştirak edilmiştir.
Bu itibarla, Sosyal denge tazminatı sözleşmesinde yasal yetki çerçevesine bağlı kalınması ve sözleşmenin amacı ve konusu ile ilgisi bulunmayan hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.