|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi ile yetkili sendika arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi’nin, belirlenen konunun dışında hükümler içerdiğini ortaya koymuştur. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu görevlilerinin hak ve yükümlülüklerinin kanunla düzenleneceğini belirtirken, toplu sözleşme hükümlerinin bu düzenlemelere tabi olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nda, mali ve sosyal haklar için ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmaya devam edeceği ifade edilmiştir.
Sözleşmenin 1. maddesinde, hukuki dayanak olarak anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, sosyal denge tazminatı ile ilgili belirlenen kuralların dışına çıkıldığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, “İşverenin Hak ve Yükümlülükleri”, “Sendikanın Yükümlülükleri” gibi başlıklar altında, sözleşmenin konusuyla uyumsuz hükümlere yer verilmiştir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ve diğer ilgili mevzuat, sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin belirli çerçeveler içinde kalmasını zorunlu kılmaktadır. Sonuç olarak, yetkili sendika ile imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmeleri’nde, konuyla ilgili olmayan hükümlerin yer alması, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, gelecekteki sözleşmelerde yalnızca ilgili mevzuat çerçevesinde hükümlere yer verilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin Konusu Dışında Hükümler İçermesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare ile yetkili sendika arasında yapılan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin konusu dışında hükümler içerdiği görülmüştür.
Anayasa’nın “1. Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.
01.09.2019 tarihli 30875 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nın Genel Hükümler başlıklı birinci kısmının “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinin ikinci fıkrasında, bu Kararda düzenlenmeyen mali ve sosyal haklar hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hüküm altına alınmıştır.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’nci maddesinin bir ve ikinci fıkralarında, belediyelerde sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin esaslara dair; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15’inci maddesinde de sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarının, 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutar ile sınırlı olduğuna dair hükümlere yer verilmiştir.
Kurum ile sendika arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 1’inci maddesinde “Hukuki dayanak” başlığı altında, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri sözleşmenin dayanağı olarak belirtilmiştir.
Yapılan incelemede sosyal denge tazminatı sözleşmesinde, yukarıda belirtilen Kanunlar ve Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme hükümlerine aykırı olarak aşağıda belirtildiği üzere;
“İşverenin Hak ve Yükümlülükleri”, “Sendikanın Yükümlülükleri”, “Başvuruların Yanıtlanması”, “Sosyal Çalışmalarda Yardımcı Olmak”, “Sendika Temsilcilik Odası İlan Tahtası Tahsisi”, “Kreş(Çocuk Bakım Evi)”, “Sosyal Çalışmalardan Yararlanma” “Çalışanların Listesinin Verilmesi”, “Sendika Yönetici ve Temsilcilerinin İşyeri Sendikal Çalışmaları”, “Sendika ve Şube Yöneticileri ile Sendika Temsilcileri ve Yetkileri Güvencesi” “Sendika Üyelerinin Hakları”, “Üyelik Aidatı ve Dayanışma Aidatı”, “Sendikal İzinler”, “Diğer Haklar ve Ücretli İzinler”, “İş Sağlığı ve Güvenliği” başlıkları altında sözleşmenin konusu ile bağdaşmayan hükümlere yer verildiği tespit edilmiştir.
Yetkili sendika ile yapılacak Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmelerine konusu ile bağdaşmayan hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.