|
ÖZET: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi, 2024-2025 yıllarını kapsayan bir anlaşma olarak Korgun Belediyesi ile Türk Yerel Hizmet-Sen arasında imzalanmıştır. Ancak, bu sözleşmede, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na aykırı olan ve sözleşmenin konusuyla ilgisi bulunmayan hükümler yer almaktadır. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu görevlilerinin hak ve yükümlülüklerinin kanunla düzenleneceğini belirtirken, toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğunu vurgulamaktadır.
Resmi Gazete’de yayımlanan 2024-2025 yıllarını kapsayan toplu sözleşmenin genel hükümlerine göre, bu sözleşmede düzenlenmeyen mali ve sosyal haklar için ilgili mevzuat hükümlerinin geçerli olacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, 4688 sayılı Kanun’un 32. maddesi ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15. maddesi, sosyal denge tazminatının ödenmesine dair esasları belirlemektedir. Sözleşmenin 2. maddesinde, Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’ye atıfta bulunulmasına rağmen, sözleşmede yer alan bazı başlıklar, yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere aykırıdır. Bu durum, idare tarafından kabul edilmiş olup, gelecekteki toplu sözleşmelerin yalnızca sosyal denge tazminatı ödemesini kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir. |
BULGU: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin Konusu Dışında Hükümler İçermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Korgun Belediyesi ile Türkiye Yerel Yönetim Hizmetleri Kolu Kamu Görevlileri Sendikası (Türk Yerel Hizmet-Sen) arasında akdedilen ve 2024-2025 yıllarını kapsayan sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşmeye sözleşmenin konusu olmayan ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na aykırılık oluşturan hükümler konulmuştur.
Anayasa’nın “1. Genel ilkeler” başlıklı 128’inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.
03.09.2023 tarihli 32298 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 Yıllarını Kapsayan 7’nci Dönem Toplu Sözleşmesi’nin Genel Hükümler başlıklı birinci kısmının “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinin ikinci fıkrasında, bu kararda düzenlenmeyen mali ve sosyal haklar hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hüküm altına alınmıştır.4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32’nci maddesinin bir ve ikinci fıkralarında, belediyelerde sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin esaslara dair; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15’inci maddesinde de sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarının, 4688 sayılı Kanun’a göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutar ile sınırlı olduğuna dair hükümlere yer verilmiştir.
Kurum ile sendika arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 2’inci maddesinde “Dayanak” başlığı altında Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’nin “Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı maddesine istinaden imzalandığı anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede sosyal denge tazminatı sözleşmesinde, yukarıda belirtilen Kanunlar ve Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme hükümlerine aykırı olarak “İşverenin hak ve yükümlülükleri”, “Sendika ile üyelerinin yükümlülükleri”, “Başvuruların cevaplanması”, “Sosyal çalışmalarda yardımcı olmak”, “Sosyal haklar”, “Çalışanlarla ilgili bildirimler”, “Sendika yönetici ve temsilcilerinin sendikal çalışması ve güvencesi”, “Sendika ve Şubelerinin çalışanlar adına yetkisi” ve “Çalışanların eğitimi”, başlıkları altında sözleşmenin konusu ile bağdaşmayan hükümlere yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu konusu tespite iştirak edildiği ve bu doğrultuda hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre imzalanacak toplu sözleşmenin konusu, memur ve sözleşmeli personele yapılacak sosyal denge tazminatı ödemesi tutarının belirlenmesi olup, sosyal denge ödemesiyle ilgili olmayan ve 4688 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık oluşturacak düzenlemelere sözleşmede yer verilmemelidir.