ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçların sorgulanmadan hakediş ödemelerinin yapılmadığı belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, hakediş ödemeleri öncesinde işverenlerin ve varsa alt işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borç durumlarını kontrol etmemiştir. İlgili yönetmelik, hakediş ödemelerinin, işverenin borçlarının bulunmaması koşuluyla gerçekleştirileceğini ve bu borçların sorgulanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir.

Yönetmeliğin 6. maddesi, işverenlerin ve alt işverenlerin borç durumunun, ilgili birim tarafından yazılı olarak sorgulanmasını ve bu bilginin bir ay içinde idareye iletilmesini şart koşmaktadır. Eğer bu bilgi zamanında sağlanmazsa, hakediş ödemeleri yapılmayacaktır. Yapılan incelemeler, bu sorgulamanın gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur.

Sonuç olarak, hakediş ödemelerinin, işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlarının sorgulanmasının ardından yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının doğru ve etkili bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumu Borç Sorgulaması Yapılmadan İlgililerine Ödeme Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Hakediş ödemelerinden önce Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borç sorgulaması yapılmadığı görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten kesinti ve mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinde de idarece işverenlerin hakedişlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, idarenin işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını üniteden yazı ile soracağı hükme bağlanmıştır.

Aynı maddenin devamında ise Ünitece, işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunup bulunmadığı hususunun idareye bir aylık süre içinde yazıyla bildirileceği, yazıyla bildirilmediği sürece idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hususu düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, hakediş ödemelerinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarına ilişkin sorgulamanın yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ilgililerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığı sorgulaması yapıldıktan sonra hakediş ödenmesi gerekmektedir.