|
ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumu’na ait borç sorgulaması yapılmadan bazı hakediş ödemelerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu ile ilgili yönetmelikte, işverenlerin hakedişlerinin ödenebilmesi için öncelikle borçlarının bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu kapsamda, işveren ve varsa alt işverenlerin borç durumunun, idare tarafından bir yazı ile sorgulanması zorunludur.
Yapılan incelemeler sonucunda, personel hizmeti alınan şirkete yapılan ödemeler öncesinde, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlarıyla ilgili sorgulama yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, şirketin mali imkansızlıkları nedeniyle net ücret ödendiğini ve SGK borcu sorgulamasının bu ödemelerde dikkate alınmadığını ifade etmiştir. Ancak, mali imkansızlıklar, mevzuatla belirlenen yükümlülükleri ortadan kaldırmaz ve ileride ek mali yükümlülüklere yol açabilir. Sonuç olarak, hakediş ödemelerinin gerçekleştirilmesi için öncelikle ilgili kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlarının sorgulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu süreç, idarenin mali yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumu Borç Sorgulaması Yapılmadan İlgililerine Ödeme Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Bazı hakediş ödemelerinden önce Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borç sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür.
Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten kesinti ve mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinde de idarece işverenlerin hakedişlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu’na idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, idarenin işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını üniteden yazı ile soracağı hükme bağlanmıştır.
Aynı maddenin devamında ise ünitece, işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunup bulunmadığı hususunun idareye bir aylık süre içinde yazıyla bildirileceği, yazıyla bildirilmediği sürece idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hususu düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede personel hizmeti alınan şirkete yapılan hakediş ödemelerinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarına ilişkin sorgulamanın yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; şirket personel maaş ödemelerinde mali imkansızlıklar nedeniyle net ücret ödendiği, şirketin vergi borcunun oluşmasına sebebiyet veren kurumun mali imkansızlığı olduğu, işçi alacakları için yapılacak ödemelerde SGK borcu sorgulamasının hariç tutulduğu belirtilmiştir.
Bahse konu hakediş ödemelerinin mali imkansızlıklar yüzünden ödenememiş olması, mevzuatla belirlenmiş yükümlülükleri ortadan kaldırmayacaktır. Nitekim mali imkansızlıklar sebebiyle bu Şirket’e hakediş ödemelerinin tam olarak yapılamaması da ilerde İdare’yi ek mali külfetlerle karşı karşıya bırakabilecektir.
Sonuç olarak İdarece, ilgililerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığı sorgulaması sonrasında hakediş ödenmesinin yapılması gerekmektedir.