|
ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumuna fiilen ödenmeyen SGK primleri, ilgili mevzuat çerçevesinde gider olarak değerlendirilmemiştir. Bu durum, ödenmeyen primlerin kurum kazancının hesaplanmasında usulsüz bir şekilde gider unsuru olarak kabul edilmesiyle sonuçlanmıştır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesi, kurum kazancının hesaplanmasında Gelir Vergisi Kanunu’nun hükümlerinin uygulanacağını belirtirken, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 88. maddesi, fiilen ödenmeyen primlerin gider olarak yazılamayacağını vurgulamaktadır.
Şirketin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmeyen primlerin dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alındığı, ancak ticari bilanço karına kanunen kabul edilmeyen gider olarak eklenmediği tespit edilmiştir. 2018-2024 döneminde yapılan fiili ödemeler ile dikkate alınması gereken prim tutarları arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Ödenmeyen primlerin toplamı, 2018 hesap döneminde 118.988,10 TL, 2019’da 182.555,80 TL, 2020’de 90.712,33 TL, 2021’de 339.785,05 TL, 2022’de 32.704,68 TL ve 2023’te 1.759.867,21 TL olarak hesaplanmıştır. Bu veriler ışığında, SGK’ya fiilen ödeme yapılmadan gider olarak kabul edilen primlerin, ilgili mevzuat gereği 2018-2024 hesap dönemleri kurumlar vergisi matrahına eklenmesi gerekmektedir. Bu durum, şirketin vergi yükümlülükleri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. |
BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumuna Fiilen Ödenmeyen SGK Primlerinin Kurum Kazancının Tespitinde Gider Olarak Dikkate Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkette çalışanların sigorta primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna fiilen ödenmeyen kısımları “kanunen kabul edilmeyen gider” olarak dikkate alınmamış olup söz konusu ödenmeyen prim tutarları dönem kurum kazancının tespitinde ilgili mevzuata aykırı olarak gider unsuru olarak değerlendirilmiştir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Safi kurum kazancı” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında kurumlar vergisinin; mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplandığı belirtilmiş olup mezkûr maddenin 2’nci fıkrasında ise, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “İndirilecek giderler” başlıklı 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde ise aynen; “Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatında iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (Bu primlerin ve aidatın istirdat edilmemek üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla),” ifadesi yer almaktadır.
Yine 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Primlerin ödenmesi” başlıklı 88’inci maddesinin 11’inci fıkrasında ise; “Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarları, gelir vergisi ve kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılamaz.” denilmektedir.
İlgili mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; Şirket çalışanlarının SGK primlerinin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna fiilen bu primlerin ödenmesi gerekmektedir.
Şirketin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Şirket tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna fiilen ödenmeyen primlerin dönem kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alındığı ancak ticari bilanço karına kanunen kabul edilmeyen gider olarak eklenmediği tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda 2018-2024 döneminde Kuruma yapılan fiili ödeme miktarları ile Kurum kazancının tespitinde dikkate alınan ve dikkate alınması gereken prim tutarları yıllar itibari ile gösterilmiştir.
Tablo 2: İndirim Konusu Yapılmaması Gereken SGK Prim Tutarını Gösterir İcmal Tablosu
| Hesap Dönemi |
Toplam SGK Prim Tutarı (TL) |
Gider Konusu Yapılan Toplam Prim Tutarı (TL) | SGK’ya Fiilen Ödenen Toplam Prim Tutarı (TL) | KKEG Olarak Ticari Kara Eklenmesi Gerekli Tutar (TL) | Beyan Edilen Kurumlar Vergisi Matrahı (TL) |
Beyan Edilmesi Gereken Kurumlar Vergisi Matrahı (TL) |
Hesaplanan Kurumlar Vergisi (TL)* | Olması Gereken Hesaplanan Kurumlar Vergisi (TL) |
| 2018 | 6.973.461,02 | 6.973.461,02 | 6.221.570,37 | 751.890,65 | 0,00 | 540.854,98 | 0,00 | 118.988,10 |
| 2019 | 10.453.430,34 | 10.453.430,34 | 10.386.063,57 | 67.366,77 | 762.432,31 | 829.799,08 | 167.735,11 | 182.555,80 |
| 2020 | 11.826.091,51 | 11.826.091,51 | 11.691.822,84 | 134.268,67 | 278.060,12 | 412.328,79 | 62.634,98 | 90.712,33 |
| 2021 | 15.740.059,46 | 15.740.059,46 | 15.487.908,92 | 252.150,54 | 1.106.989,67 | 1.359.140,21 | 276.747,42 | 339.785,05 |
| 2022 | 30.670.626,44 | 30.670.626,44 | 29.747.710,79 | 922.915,65 | 0,00 | 130.818,72 | 0,00 | 32.704,68 |
| 2023 | 58.247.123,70 | 58.247.123,70 | 55.397.435,96 | 2.849.687,74 | 4.189.781,09 | 7.039.468,83 | 1.047.445,27 | 1.759.867,21 |
| 2024 | 129.037.902,48 | 39.308.256,62 | ||||||
| TOPLAM | 1.554.562,78 | 2.524.613,17 |
Tabloda görüleceği üzere; fiilen ödenmemiş SGK primleri kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alındığında, Şirketin 2018 hesap döneminde 118.988,10 TL, 2019 hesap döneminde 182.555,80 TL, 2020 hesap döneminde 90.712,33 TL, 2021 hesap döneminde 339.785,05 TL, 2022 hesap döneminde 32.704,68TL, 2023 hesap döneminde 1.759.867,21 TL olmak üzere toplam 2.524.613,17 TL Kurumlar Vergisi ortaya çıkmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, Şirket tarafından SGK’ya fiilen ödeme yapılmadan kurum kazancının tespitinde indirilebilecek gider olarak dikkate alınan bu primlerin; ilgili mevzuatı gereği 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 ve 2024 hesap dönemi kurumlar vergisi matrahına ilave edilmesi gerekmektedir.