ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenen ek karşılık primlerinin muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Bağlı İdaresi tarafından, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, taksitler halinde ödenmesi gereken bu primler bilanço hesaplarında yer almamaktadır. Kanun gereği, kamu idareleri, belirli sigortalılar için ayrılan devlet priminin %20’si oranında ek karşılık primi ödemekle yükümlüdür ve bu ödemelerin, ilgili bütçe onayının ardından altı eşit taksitte gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde tahakkuku yapılan ek karşılık primlerinin, taksitlendirilmiş bir yükümlülük olarak kaydedilmediği, bunun yerine ödendiğinde giderler hesabına aktarıldığı görülmüştür. Toplamda 1.421.000,00 TL tutarındaki bu eksiklik, idarenin bilanço ve faaliyet sonuçları üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır. Kamu idaresi, 2025 yılından itibaren ilgili hesabın kullanılmaya başlanacağını ve bu süreçte kayıtların doğru bir şekilde izleneceğini belirtmiştir. Ek karşılık primlerinin ödenmesinde Yönetmelik hükümlerine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumu’na Ödenen Ek Karşılık Primlerinin İlgili Hesapta Muhasebeleştirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarece Sosyal Güvenlik Kurumuna taksitler halinde ödenen ek karşılık primlerinin bilanço hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81 inci maddesinin (h) bendinde; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malûllük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınacağı, ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği hükmü bulunmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 278 inci maddesinde bu hesabın, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılacağı belirlenmiştir.

Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde tahakkuku gerçekleştirilerek altı eşit taksitle ödenmesi gereken ek karşılık primi ödemelerinin tahakkuk ayını müteakip aylarda ödenecek olan kısımlarının taksitlendirilmiş bir yükümlülük niteliğinde olduğu ancak bu tutarların 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izlenmediği, taksit tutarları ödendiğinde 630 Giderler hesabına kaydedildiği görülmüştür. Söz konusu tutar 1.421.000,00 TL olup aynı zamanda idarenin bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda meydana gelen sapmayı göstermektedir.

Kamu idaresi, 2025 yılından itibaren ilgili hesabın kullanılmaya başlandığını ve kayıtlarda artık bu şekilde izlenmeye devam edileceğini belirtmiştir.

Ek karşılık primlerinin ödenmesinde Yönetmelik hükümleri çerçevesinde işlem yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.