|
ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenen ek karşılık primlerinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili önemli bir bulguya ulaşılmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan ek karşılık prim ödemelerinin, izlenmesi gereken bilanço hesabında kaydedilmediği tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, bu primlerin kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılarak belirli taksitlerle ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde 1.632.721,02 TL tutarındaki ek karşılık prim ödemelerinin, 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı yerine 363 Kamu İdaresi Payları hesabında izlendiği görülmüştür. Kamu İdaresi Payları hesabı, bütçe gelirleri olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılmakta olup, ek karşılık primleri bu kapsamda değerlendirilmemelidir. Bu durum, ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde hatalı bir muhasebe uygulamasını işaret etmektedir. Kamu idaresinin, 2025 yılında doğru hesabın kullanılmaya başlandığını belirtmesi, bu konudaki eksikliklerin giderilmesi gerektiğini göstermektedir. Ek karşılık primlerinin izlenmesi için uygun muhasebe hesaplarının kullanılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumuna Ödenen Ek Karşılık Primlerinin İlgili Hesapta Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna taksitler halinde ödenen ek karşılık primlerinin izlenmesi gereken bilanço hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinin (h) bendinde; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malûllük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınacağı, ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği hükmü bulunmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 278’inci maddesinde bu hesabın, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılacağı belirlenmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde 1.632.721,02 TL tutarındaki ek karşılık primi ödemelerinin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı yerine 363 Kamu İdaresi Payları hesabında izlendiği görülmüştür. Kamu idaresi payları hesabı, anılan Yönetmelik’in 276’ncı maddesinde açıklandığı üzere, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılmaktadır. Ek karşılık primlerinin ayrılması ve ödenmesinde ise nakden veya mahsuben tahsil edilen herhangi bir gelir söz konusu olmayıp, idarelerin bütçelerinden ödenek ayrılmakta ve yıl içerisinde ödenmektedir. Dolayısıyla 363 Kamu İdareleri Payları hesabı yerine 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabının kullanılması gerekmektedir.
Kamu idaresi, 2025 yılında ilgili hesabın kullanılmaya başlandığını ifade etmiştir.
Ek karşılık primlerinin izlenmesinde Yönetmelik hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.