ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) primlerin zamanında yatırılmaması nedeniyle bir belediye şirketinin gecikme zammı ödediği belirlenmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, işverenlerin prim ödeme yükümlülükleri, çalıştırdıkları sigortalıların kazançları üzerinden hesaplanan primlerin, takip eden ay/dönem sonuna kadar SGK’ya ödenmesini gerektirmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, şirketin 2024 yılı içerisinde toplam 108.276.958,00 TL tutarında işçi ve işveren sigorta primlerini zamanında ödemediği ve bu nedenle gecikme zammı oluştuğu tespit edilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un ilgili maddesi gereğince, ödenmeyen amme alacakları için her ay %4,5 oranında gecikme zammı uygulanmaktadır. Şirketlerin, Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde ticari faaliyetlerini yürütürken basiretli bir tüccar gibi hareket etmesi ve mali yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, kaynakların verimsiz kullanımı ve giderlerin artışı gibi olumsuz durumlar ortaya çıkabilir.

Kamu İdaresi, şirketin SGK’ya olan borcunu kapatmak amacıyla Bilecik Belediyesi’ne ait gayrimenkullerin takas edilmesi için gerekli çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir. Bu durum, şirketin mali sorumluluklarını yerine getirmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumu’na Zamanında Prim Yatırılmaması Nedeniyle Gecikme Zammı Ödenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin, çalıştırdığı personellerinin Sosyal Güvelik Kurumu (SGK) primlerini zamanında yatırmaması nedeniyle gecikme zammı ödediği tespit edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında işverenlerin prim ödeme işlemleri; Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin, bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip eden ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödemeleri şeklinde gerçekleşmektedir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil usulü Hakkında Kanun’un “Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı” başlıklı 51’inci maddesine göre; amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %4,5 oranında gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir.

Yapılan incelemelerde, Şirketin 2024 yılı içinde toplam 108.276.958,00 TL tutarında işçi ve işveren sigorta primlerinin SGK’ ya zamanında ödenmemesinden doğan gecikme zammı oluştuğu görülmüştür.

Sonuç olarak, şirketler, kâr amacı ile kurulmuş olan ticari yapılar olup tüzel kişiliğe sahiptirler. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince kurulan şirketler, Kanun’un 16’ncı maddesine göre tacir niteliğini haiz olup Kanun’un 18’inci maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğince de ticarete ilişkin tüm faaliyetlerinde basiretli tüccar gibi hareket etmek zorundadırlar.

Dolayısıyla yukarıdaki mevzuat hükümlerinden ve açıklamalardan anlaşılacağı üzere; Şirket menfaatlerinin korunması zorunluluğu bulunmakta ve bu bağlamda ilave maliyetlere neden olunmaması için şirketlerin, ödeme yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesi gerekmektedir.

Aksi takdirde hem şirket kaynaklarının verimsiz kullanılması hem de Şirket giderlerinde artış oluşması söz konusu olacaktır.

Kamu İdaresi cevabında, Şirket’in Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borcu için Bilecik Belediyesi uhdesindeki gayrimenkullerin takas edilmesi yoluyla ödeme yapılması için gerekli çalışmaların başladığı ifade edilmiştir.