|
ÖZET: Sosyal Tesis İşletmeleri, 2024 yılı itibarıyla Ege Üniversitesi bünyesinde Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı altında özel bütçe hesabına devredilmiştir. Ancak, bu tesislerin geçmişe dayanan vergi ve SGK borçlarıyla ilgili herhangi bir adım atılmamıştır. 2017 yılında yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ, sosyal tesislerin mali sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla idarelerin her yıl mali tabloları incelemesini ve sürdürülemezlik durumunda önlemler almasını öngörmektedir. Bu bağlamda, tesislerin gelir-gider dengesinin sağlanması büyük önem taşımaktadır.
Denetim raporları, 10 Aralık 2024 itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumu’na 39.012.903,60 TL, Vergi Dairesi Başkanlığına ise 15.105.386,61 TL borç biriktiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, tedarikçi firmalara olan borçlar ve diğer mali yükümlülükler de dikkate alındığında, tesislerin mali durumu oldukça zayıftır. Üniversite Yönetim Kurulu, bu borçların ödenmesi ve mali tabloların düzenlenmesi için gerekli kararları almıştır. Sonuç olarak, sosyal tesislerin özel bütçe içinde etkin bir şekilde işletilmesi için SGK ve vergi borçlarının üniversite özel bütçesinden karşılanması gerektiği düşünülmektedir. Bu yaklaşım, tesislerin sürdürülebilirliğini artıracak ve mali durumlarını iyileştirecektir. |
BULGU: Sosyal Tesis İşletmelerinin Özel Bütçe Hesabı İçerisine Alınmasına Rağmen Vergi ve SGK Borcu ile İlgili Karar Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Ege Üniversitesine ait Spor Tesisleri, Tenis Kortları, Yüzme Havuzu, Kit-Vak Konukevi, Konukevi Oteli, Konukevi Restoranı ile Atatürk Kültür Merkezi gibi sosyal ve destek amaçlı tesislerin işletilmesi 2024 yılı sonuna kadar bütçe dışı Sosyal Tesisler İşletmesi bünyesinde yürütülürken, Üniversite Yönetim Kurulunun 30.12.2024 tarihli ve 23 sayılı toplantısında bu tesisler borçlarıyla birlikte Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı altında özel bütçe hesabına devredilmiş ancak birikmiş borçları ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
İdarelere ait sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli işletilmesine, idari ve mali yapının oluşturulmasına yönelik tedbirlerin alınmasını sağlamak amacıyla 2017-6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ yayımlanmıştır. Bu Tebliğ’in “Mali sürdürülebilirlik” başlıklı 7’nci maddesinde; mali açıdan sürdürülebilir olmadığı tespit edilen sosyal tesislerin mali tablolarının her yılın şubat ayı sonuna kadar idarelerce inceleceği ve mart ayı sonuna kadar mali sürdürülemezliğin nedenleri ile alınacak önlemleri içeren raporun üst yöneticiye sunulacağı, sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilebilmesi için gerekli her türlü tedbirin alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre; sosyal tesislerin mali sürdürülebilirliğinin sağlanması, bu bağlamda kârlılığın temini veya zararının önlenmesi için gelir-gider dengesinin gözetilmesi gerekmektedir. Bu durum, tesislerin devamlılığı açısından son derece önemlidir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ‘Rektör’ başlıklı 13’üncü maddesi (b) bendinde; Rektörün, Üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde, öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, bilimsel ve idari gözetim ve denetimin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu düzenlemesi yapılmıştır.
Denetimlerde, Sosyal Tesislere bağlı işletmelerin Mali Sürdürülebilirlik Raporuna göre, 10.12.2024 tarihi itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumuna ait toplam 39.012.903,60 TL ve Vergi Dairesi Başkanlığına ait toplam 15.105.386,61 TL borç biriktiği, ayrıca tedarikçi firmalara ait güncel borç tutarının 3.031.133,06 TL, üniversite özel bütçe hesabına 8.078.221,14 TL, mahkemesi devam eden kidem tazminatları için 162.006,66 TL (faiz hariç) borç bulunduğu görülmüştür.
Üniversite Yönetim Kurulunun 30.12.2024 tarihli ve 23 sayılı toplantısında Sosyal Güvenlik Kurumu ile Vergi Dairesine olan borcun Üniversite Rektörlüğü tarafından ödenmesi ve buna istinaden işletmelere ait borç ile varlık kayıtlarının özel bütçe muhasebe hesaplarına alınması ve mali tablolarda görünmesi için varlıkların ilgisine göre 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabına alınması gerektiği yönünde karar alınmıştır.
Kamu İdaresince, söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve gerekli yönetim kurulu kararının alındığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Yönetim Kurulu Kararıyla Sosyal Tesisler Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı altında bütçe içi işletme olarak yapılandırıldığından, tesislerin özel bütçe içinde kullanımına karşılık olarak SGK ve vergi borcunun üniversite özel bütçesinden, cari piyasa borcunun işletme gelirinden karşılanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.