| ÖZET: Sayıştay Denetim Raporu’na göre, özel bütçeli idarede sosyal tesislerin işletilmesine ilişkin hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. Raporda belirtilen dört farklı uygulama bulunmaktadır.
İlk olarak, sosyal tesislerden elde edilen gelirlerin brüt tutarının %5’inden az olmamak üzere bakım onarım tutarı ayrılması gerektiği düzenlenmiştir. Ancak yapılan incelemede bazı sosyal tesislerde bakım onarım hesabının ayrılmadığı, bazılarında brüt gelirler yerine elde edilen kârlar üzerinden ayrıldığı ve bazılerinde sadece misafirhane brüt gelirleri üzerinden bakım onarım tutarı ayrıldığı tespit edilmiştir. İkinci olarak, Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporunun hazırlanmaması tespit edilmiştir. Bu raporda sosyal tesislere ilişkin genel bilgiler, mali durumuna ilişkin bilgiler, kapasite kullanım durumu, varlık ve yükümlülükleri ile personel durumunu içeren raporun hazırlanması gerektiği düzenlenmiştir. Son olarak, personelin yetki görev ve sorumluluklarının belirlenmesine yönelik olarak görev tanımlarının belirlenerek ilgili personele duyurulmaması tespit edilmiştir. |
BULGU: Sosyal Tesislerin İşletilmesine İlişkin Hatalı Uygulamaların Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
a) Elde Edilen Gelirlerin Brüt Tutarının %5’inden Az Olmamak Üzere Ayrılması Gereken Bakım Onarım Tutarlarının Ayrılmaması
Sosyal tesislerden elde edilen gelirlerin brüt tutarından bakım onarım harcamaları için ayrılması gereken en az %5 oranında payın ayrılmadığı görülmüştür.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan 2017/6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, sosyal tesis, idareler tarafından işletilen ve kamu idarelerinde çalışan personel ile diğer yararlanıcıların eğitim, dinlenme, konaklama, beslenme ve eğlence gibi sosyal ve destek amaçlı ihtiyaçlarını karşılayan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzer mahiyetteki tesisleri olarak tanımlanmıştır.
Aynı Tebliğ’in “Tesislerin işletilmesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, sosyal tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarların ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, bazı sosyal tesislerde bakım onarım tutarı hesabının ayrılmadığı, bazılarında brüt gelirler yerine elde edilen kârlar üzerinden ayrıldığı, bazılarında ise sadece misafirhane brüt gelirleri üzerinden bakım onarım tutarı ayrıldığı tespit edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, bakım onarım hesabı tutarlarının tüm sosyal tesislerden elde edilen brüt gelirlerin %5’inden az olmamak üzere ayrılması gerektiğinden, sosyal tesislerde yapılan söz konusu farklı uygulamaların mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Zira, mevzuatta misafirhane veya eğitim dinlenme tesisi gibi bir ayrıma gidilmeden tüm sosyal tesisler için bakım onarım hesabı tutarlarının ayrılacağı düzenlenmiştir.
Kamu İdaresince, elde edilen gelirlerin brüt tutarının %5’inden az olmamak üzere bakım onarım tutarı belirlenerek, bakım onarım hesabı açılıp ilgili giderlerin bu hesap üzerinden yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, sosyal tesislerin tamamı için tesise ait brüt gelirlerin %5’inden az olmamak üzere bakım onarım tutarlarının ayrılmasının sağlanması gerekmektedir.
b) Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporunun Hazırlanmaması
Sosyal tesisler tarafından hazırlanarak kurum internet sayfasında kamuoyu ile paylaşılması gereken Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporunun hazırlanmadığı görülmüştür.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan 2017/6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporu sosyal tesise ilişkin genel bilgileri, mali durumuna ilişkin bilgileri, kapasite kullanım durumunu, varlık ve yükümlülüklerini ve personel durumunu vb. bilgileri içeren rapor olarak tanımlanmıştır.
Anılan Tebliğ’in “Tesislerin işletilmesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde, her bir sosyal tesis yöneticisi tarafından Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporu hazırlanarak takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar tesisin bağlı olduğu birim yöneticisine gönderilir denilmektedir. Ayrıca, bu raporların birim yöneticisi tarafından konsolide edilerek Mart ayı sonuna kadar üst yöneticinin bilgisine sunulacağı ve kurumun internet sayfasında kamuoyu ile paylaşılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, sosyal tesisler tarafından Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporlarının hazırlanmadığı ve dolayısıyla sosyal tesislere ait konsolide Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporunun da bulunmadığı tespit edilmiştir.
Anılan mevzuat gereği hazırlanması gereken Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporu ile gerek kurum üst yöneticilerine gerekse de kamuoyuna sosyal tesisler ile ilgili bilgilerin paylaşılması yoluyla hesap verilebilirlik ve saydamlığın sağlanması amaçlanmaktadır. Dolayısıyla, Sosyal tesisler tarafından Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporunun hazırlanmamasının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresince, sosyal tesislere ilişkin Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporlarının hazırlanarak, bunların konsolide edilmesinin sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, mevzuatta düzenlendiği üzere, sosyal tesislere ilişkin Faaliyet Sonuçları Değerlendirme Raporlarının hazırlanması, bunların konsolide edilmesi ve kurumun internet sayfasında kamuoyu ile paylaşılmasının sağlanması gerekmektedir.
Personelin Yetki ve Sorumluluklarının Belirlenmesine Yönelik Olarak Görev Tanımlarının Belirlenerek İlgili Personele Duyurulmaması
Sosyal tesislerde istihdam edilen personelin yetki görev ve sorumluluklarının belirlenmesine yönelik olarak görev tanımlarının belirlenerek ilgili personele duyurulmadığı görülmüştür.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan 2017/6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ’in “Tesislerin işletilmesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, sosyal tesislerde istihdam edilen personelin yetki ve sorumluluklarının belirlenmesine yönelik olarak görev tanımlarının net olarak belirlenmesi; yazılı bir doküman haline getirilmesi ve tesis personeline duyurulması gerektiği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, sosyal tesislerde istihdam edilen personelin yetki görev ve sorumluluklarının belirlenmesine yönelik olarak görev tanımlarının belirlenerek ilgili personele duyurulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, personelin yetki ve sorumluklarının belirlenmesine yönelik olarak çalışma yapılacağı ve ilgili personele tebliğ edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, mevzuatta öngörüldüğü şekilde sosyal tesislerde istihdam edilen personelin yetki ve sorumluluklarının belirlenmesine yönelik olarak görev tanımlarının net olarak belirlenmesi, yazılı bir doküman haline getirilmesi ve tesis personeline duyurulmasının sağlanması gerekmektedir.