|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin sosyal yardımlarla ilgili süreçlerini düzenleyen bir iç mevzuatın eksik olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, sosyal yardımların yürütülmesinin bireylerin inisiyatifine bırakıldığını göstermektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, sosyal hizmet ve yardımların belediyelerin sorumlulukları arasında yer aldığını belirtirken, belediye başkanına da bu yardımların yönetimi konusunda yetkiler tanımaktadır. Ancak, mevcut uygulamalar, belirli bir düzenleme ve standartlar olmadan yürütülmektedir.
Belediyeler, sosyal yardım faaliyetlerini yürütürken, ailelerle görüşmeler yapmakta, fiziksel ortamları incelemekte ve ihtiyaç sahiplerini belirlemek için gelir düzeyi araştırmaları gerçekleştirmektedir. Ancak, bu süreçlerin nasıl işleyeceğine dair net bir mevzuat bulunmaması, yardımların kimlere ve hangi miktarda yapılacağı gibi konularda belirsizlik yaratmaktadır. Daha önce bu konuda çalışmalar yapılmış olsa da, sonuçlandırılmamıştır. Sonuç olarak, belediyenin sosyal yardımlarını düzenleyen ve uygulama kriterlerini belirleyen bir iç düzenlemenin acilen hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu, sosyal yardımların daha sistematik ve adil bir şekilde dağıtılmasını sağlayacak, kişisel inisiyatifin etkisini azaltacaktır. Kamu İdaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli adımları atacağını belirtmiştir. |
BULGU: Sosyal Yardım Süreçlerini Detaylandıran Bir Düzenlemenin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin sosyal yardımlarla ilgili süreçleri bütün yönleriyle ortaya koyan bir iç düzenlemesinin bulunmadığı, bu alandaki faaliyetlerin kişilerin inisiyatifinde yürütüldüğü görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) fıkrasında sosyal hizmet ve yardımlar belediyelerin görev ve sorumlulukları içinde yer verilmiştir. Kanun’un “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddenin (n) bendinde “Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak, engellilere yönelik hizmetleri yürütmek ve engelliler merkezini oluşturmak” belediye başkanının görev ve yetkisi içinde belirlenmiş ve “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (i) bendinde “Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar” belediye giderleri arasında sayılmıştır. Kanun’un “Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde ise belediyelerin yetkileri çerçevesinde yönetmelik çıkarabileceği ve hizmete ilişkin yasaklar koyabileceği ve uygulayabileceği ifade edilmiştir.
Bu çerçevede belediyelerin sosyal yardım çalışmaları ve bu kapsamda yapacağı/yaptıracağı iş ve işlemler ile sarf edeceği giderler sosyal belediyecilik ve kamu hizmetinin bir parçası olarak kabul edilmektedir.
Sosyal yardım ve hizmet kavramı içerisinde Belediyelerce çok çeşitli faaliyetler gerçekleştirilebilmektedir. Özel Kalem ile Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından organize edilen bu tür faaliyetlerde, aileler ile görüşmeler yapılmakta, fiziksel ortamlar yerinde incelenmekte, duruma göre kişilerden rapor istenmekte, gelir düzeyi araştırması yapılmaktadır. Müdürlük personeli tarafından yapılan bu tür değerlendirmeden sonra, yardım yapılacak kişiler belirlenmektedir.
Yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşması konusunda yapılan bu araştırmalar yerinde olmakla birlikte; Belediyenin yardım konu, kapsam ve süreçlerini belirleyen, kriterlerini ve karar aşamasını ortaya koyan bir mevzuat düzenlemesi bulunmadığı tespit edilmiştir. Geçmiş yıllarda bu yönde çalışma yapılmış ancak sonuçlandırılmamıştır. Bu durum, sosyal yardımların verileceği kişiler ve sayısı ile bunlara hangi miktarda yardım yapılacağının belirlenmesi gibi konulardaki çalışmaların kişilerin inisiyatifine kalmasına sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen hususlar doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Belediyenin sosyal yardımlarla ilgili süreçleri bütün yönleriyle ortaya koyan bir iç düzenlemesinin yapılması ve bu alandaki faaliyetlerin kişilerin inisiyatifinde yürütülmesinin engellenmesi gerekmektedir.