|
ÖZET: Sosyal yardım süreçlerine ilişkin bir düzenlemenin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi, ihtiyaç sahiplerine gıda yardımı sağlamakta; ancak bu yardımların nasıl gerçekleştirileceğine dair usul ve esasları içeren bir düzenleme mevcut değildir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin sosyal hizmet ve yardım sunma yetkisini tanırken, 15. maddesi de yönetmelik çıkarma yetkisini belediyelere vermektedir.
İdarenin sosyal yardım süreçleri incelendiğinde, başvuru sahiplerinden ihtiyaç durumunu kanıtlayan belgeler talep edildiği ve bu belgeler doğrultusunda yardımın niteliğine karar verildiği görülmektedir. Ancak, ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde kullanılan kriterlerin subjektif olmasının önüne geçecek yazılı kuralların eksikliği dikkat çekmektedir. Bu durum, sosyal yardımların daha etkin ve adil bir şekilde sunulabilmesi için gereklidir. Sonuç olarak, sosyal yardımların daha işlevsel hale gelmesi için Belediye Meclisi tarafından, yardımların kapsamını ve uygulama yöntemlerini belirleyen bir yönetmelik çıkarılması önem arz etmektedir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli adımları atacağını belirtmiştir. |
BULGU: Sosyal Yardım Süreçlerini Detaylandıran Bir Düzenlemenin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece ihtiyaç sahiplerine gıda yardımı yapıldığı fakat bu yardımların nasıl yapılacağına yönelik usul ve esasları içeren bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun üçüncü bölümünde düzenlenen “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “… sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. …Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır…” ifadeleriyle belediyenin tespit edeceği ihtiyaç sahibi kişilere yardım yapabileceği hükme bağlanmıştır.
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (b) bendinde ise, “Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.” hükmü ile yetkili olduğu konularda belediyeye yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir.
İdarenin sosyal yardımlarına ilişkin çalışması incelendiğinde; başvuru sahiplerinden ihtiyaç sahibi olduklarına ilişkin bir dilekçe, kimlik fotokopisi ve fakirlik belgesi istendiği, bunun üzerine başvurunun değerlendirilmesi sonucunda, yardım yapılıp yapılmayacağına ve yardımın niteliğine karar verildiği görülmüştür.
İdarenin bu işlemleri belediye işleyişinde teamülen uygulanan usul ve esaslardır. İhtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde sorumludan sorumluya değişen nitelikte subjektif kriterlerin hakim olmasının önüne geçecek yazılı kurallar mevcut değildir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nda belediyenin görevleri arasında sayılan “sosyal hizmet ve yardım” hususunun Belediye açısından daha işlevsel ve sorumlularca yardımdan faydalanacak kişilerin daha somut ve objektif kriterlere göre belirlenmesini sağlamak amacıyla;
Ayni ve nakdi yardımın kapsamını ve bu yardımların ilgililere ulaştırılmasında izlenecek usul ve esasları düzenleyen,
Bu hizmet kapsamında yetkili ve sorumlu olacak kişi ve/veya komisyonların görevlendirilme usulü, yetki ve sorumluluklarını belirleyen,
İhtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde yetkililerce hangi belge ve kriterlerin aranacağını kapsayan
Kanun’un ilgili hükmünün uygulanmasını sağlamak üzere Belediye Meclisince sosyal yardım usul ve esasları içeren bir yönetmelik çıkarılması gerekmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; sosyal yardımların, bu konuda hazırlanacak usul ve esasları belirlenmiş bir yönetmelik kapsamında yapılması gerekmektedir.