|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, sosyal yardım yönetmeliğinde belirtilen şartlar göz önünde bulundurulmadan yardım dağıtımı yapılmıştır. İl Belediyesi, yalnızca muhtarlıklardan alınan kimlik bilgilerine dayanarak ayni yardımları gerçekleştirmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yerine getirme sorumluluğunu vurgularken, 60. madde ise bu yardımların dar gelirli, muhtaç ve engellilere yönelik olduğunu belirtmektedir.
Belediyenin Sosyal Hizmet ve Yardım Esasları Yönetmeliği, yardıma muhtaç bireylerin başvuru yapması gerektiğini ifade etmekte, ayrıca muhtarlıklar ve zabıta birimleri aracılığıyla tespit edilen ihtiyaç sahiplerine re’sen yardım yapılabileceğini öngörmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, sosyal yardımların yalnızca muhtarlıklardan gelen listeler üzerinden dağıtıldığı ve bu listelerde vatandaşların gelir durumuna dair herhangi bir bilgi bulunmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, sosyal yardım hizmetlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüleceğini ve yardım alacak kişiler hakkında gerekli araştırmaların yapılacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, yardımların Değerlendirme Kurulu’nun kararları doğrultusunda verilmesi ve sosyal hizmetlerin etkin bir şekilde takip edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Sosyal Yardım Yönetmeliğinde Öngörülen Şartlar Aranmadan Yardım Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin yapmış olduğu ayni nitelikteki sosyal yardımların mevzuatta öngörülen araştırma yapılmadan sadece muhtarlıklardan gelen kimlik bilgilerine istinaden dağıtıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendinde, belediyelerin mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (i) bendinde ise belediyelerin giderleri arasında dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımların da yer aldığı belirtilmiştir.
Belediyenin Sosyal Hizmet ve Yardım Esasları Yönetmeliği’nin;
“Sosyal yardımlardan Yararlanma Şekli” başlıklı 9’uncu maddesinde, Belediye sınırları içerisinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler, kamuya ait eğitim kurumlarında eğitimini sürdürmekte olan yardıma muhtaç olan öğrenciler, afetlere maruz kalmış olup ayni ve nakdi yardıma ihtiyacı olan kişiler ile 03/07/2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince, belediye sınırları dışında doğal afetler meydana gelmesi durumunda, belediye başkanınca bu bölgelere gerekli yardım ve destek sağlanabileceği,
“Başvuru” başlıklı 10’uncu maddesinde, söz konusu yönetmelik kapsamındaki sosyal yardımlardan yararlanabilecek durumda olanların Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne başvurabileceği, başvuru olmasa dahi basında yer alan veya zabıta birimlerince ya da muhtarlıkça tespit edilip belediyeye bildirilen afetzede, yoksul, muhtaç, engelli, kimsesiz, yaşlı, ve düşkünlere de re’sen yapılacak inceleme üzerine yardımda bulunabileceği,
“Başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde; bu yönetmelik kapsamında yapılacak sosyal hizmetin ve yardımların Değerlendirme Kurulu tarafından yürütüleceği,
“Sosyal hizmet ve yardımların takibi ve kesilmesi” başlıklı 23’üncü maddesinde ise Belediye sosyal yardım ve hizmet götürdüğü ihtiyaç sahiplerinin durumlarını takip edeceği, ihtiyaç sahipliği ortadan kalkan kişilere yapılan sosyal hizmet ve yardımlar kesileceği; hak sahibinin ölümü, hak sahibinin belediye sınırları dışına taşınması, yalan beyanda bulunması veya sahte belgelerle başvuruda bulunması durumlarında faydalandığı sosyal hizmet ve yardımların kesileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresince yapılan ayni yardımların sadece muhtarlıklardan gelen liste üzerinden yapıldığı, düzenlenen yönetmelik hükümlerine uyulmadığı; herhangi bir inceleme, değerlendirme veya araştırma yapılmadığı, muhtarlıklardan gelen listelerde ise sadece ad-soyadı ve iletişim bilgilerinin yer aldığı, bunların dışında vatandaşların gelir ve ihtiyaç durumlarını gösterir herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, yürütülecek sosyal yardım hizmetlerinin mevzuat hükümlerine uygun hale getirileceği ve yardımda bulunulacak kişiler hakkında yeterli araştırma ve incelemeler yapılarak yardımların yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından yürütülecek sosyal yardım hizmetlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi, yardımda bulunulacak kişiler hakkında yeterli araştırma yapılarak Değerlendirme Kurulunun kararı üzerine hareket edilmesi gerekmektedir.