Sözleşme Kapsamında Yaptırılacak İş Artış Sürecinde Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması (Sayıştay)

BULGU: Sözleşme Kapsamında Yaptırılacak İş Artış Sürecinde Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare tarafından, sözleşmeler doğrultusunda yapılacak olan iş artış tutarlarını sözleşmeye esas projeye dayalı olarak belirlenmeden götürü bedel teklif edilen işler için %10 ve birim fiyat teklif alınan işler için %20 oranında doğrudan sözleşme bedeli üzerinden iş artışı yapıldığı ve bu kapsamda süre uzatımı verildiği görülmüştür.

Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 27’nci maddesinde, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir.

Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde;

“ (1) Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.”

hükümleri yer almaktadır.

Yapılan incelemede; İdare tarafından ihale edilen detayı aşağıdaki tabloda yer alan yapım işlerinde, sözleşmeler doğrultusunda yapılacak olan iş artış tutarlarını sözleşmeye esas projeye dayalı olarak belirlenmeden götürü bedel teklif edilen işler için, %10 ve birim fiyat teklif alınan işler için %20 oranında doğrudan sözleşme bedeli üzerinden iş artışı yapıldığı ve bu kapsamda süre uzatımı verildiği, kesin hesabın sonucunda ise iş artışının daha az bedel ve oranlarda tamamlandığı ve iş artışları için verilen sürelerin tamamının kullanıldığı görülmüştür.

Örneğin, aşağıdaki tabloda 1. sırada yer alan; 2018/578370 İKN’li Serik Kongre ve Kültür Merkezi Yapım İşi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle 59.500.000,00 TL üzerinden sözleşme imzalanmış, işin devamı sırasında idare tarafından, %10 iş artışı oluru alınarak toplam sözleşme bedeli 65.450.000,00 TL olarak güncellenmiştir. Ancak söz konusu işin ilk sözleşme bedelinin 45.392.146,19 TL (%76,29) yapılarak tamamlandığı, oluru alınan %10 iş artışının yapılmamasına rağmen verilen 360 gün sürenin de kullanıldığı görülmektedir.

Tabloda anlaşılacağı üzere, bazı işlerde iş artışlarının tamamının yapılmamasına rağmen iş artış oluru nedeniyle de verilen sürenin tamamının kullanıldığı görülmektedir.

Tablo 18: İş Artış Tutarlarının Sözleşmeye Esas Projeye Dayalı Olarak Belirlenmeden Yapılan İşler

İdare cevabında, bundan sonraki süreçte bulgu kapsamında belirtilen hususların ve ilgili mevzuatlar dikkate alınarak gerekli süreçlerin yönetilmesine özen gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından yapılacak yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışlarının zorunlu olması halinde, artışa konu olan imalatların sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması halinde, işlerin ilk sözleşme bedeli üzerinden %10 veya %20 oranında artış yapılacakmış gibi iş artışları olurunun alınmaması, sözleşmeye esas projeye dayalı olarak metraja dayalı imalatların maliyetinin gerçekçi hesaplanarak belirlenmesi ve bu kapsamda süre verilerek imalatların yapılması gerekmektedir.