Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan işçilik kalemlerinin miktarının hatalı gün üzerinden belirlenmesinin tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini engelleyeceği (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Erdemli Kartal Temizlik Gıd. Oto. Tek. Taş. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yenişehir İlçesi Sulama Birliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/588200 İhale Kayıt Numaralı “Bakım Onarım Görevlisi, Saha Kontrol Personeli ve Yazı İşleri Personeli İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yenişehir İlçesi Sulama Birliği tarafından 16.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bakım Onarım Görevlisi, Saha Kontrol Personeli ve Yazı İşleri Personeli İşi” ihalesine ilişkin olarak Erdemli Kartal Temizlik Gıd. Oto. Tek. Taş. San. Ltd. Şti.nin 05.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2019 tarih ve 55837 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1662 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İdari Şartname’de benzer iş tanımı “Sulama birliklerinde kanal su dağıtımı ve kanal temizliği işleri” şeklinde düzenlenerek, iş deneyim oranının %50 olarak belirlendiği, bu düzenlemenin rekabeti ve ihaleye katılımı engelleyici olduğu,

2) Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin 01.01.2020-31.12.2020 olarak belirlenmesine rağmen, birim fiyat teklif cetvelinde işin süresinin 366 gün olarak belirlendiği, kıst ay hesabı yapıldığı, bu durumun isteklileri teklif hazırlamasında tereddüte düşüreceği, gün hesabı yapılması durumunda 100.000,00 TL’lik fazla ödeme olacağı,

3) İhalede bilanço ve gelir tablosu istenilmemesine rağmen banka referans mektubu istenmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden şikâyet başvurusunun ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılacağı, ihale dokümanının ilana yansıyan  hükümleri ile ilgili başvurularda sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin birinci ve üçüncü iddiasının ihale dokümanının  ilana yansıyan  hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 20.11.2019 tarihi olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde en geç 02.12.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 05.12.2019 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu,  ilana yansıyan  hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiği, dolayısıyla başvuru sahibinin birinci ve üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

  Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.12 İhale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri hariç, birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemleri için (işçi x ay) üzerinden teklif alınması zorunludur. Ancak, işin başlama tarihi ile bitiş tarihi arasında, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 29 veya 28 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı için (işçi x gün) üzerinden teklif alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Bakım Onarım Görevlisi, Saha Kontrol Personeli ve Yazı İşleri Personeli işi

b) Miktarı ve türü:

Bakım Onarım Görevlisi 366 gün 2 kişi

Saha Kontrol Personeli 366 gün 11 kişi

Yazı İşleri Personeli 366 gün 1 kişi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

366 gün içinde 2 işçi bakım onarım görevlisi asgari ücretin %10 fazlasıyla çalışacak,11 kişi Saha Kontrol personeli asgari ücretin %10 fazlasıyla çalışacak,1 kişi Yazı İşleri Personeli asgari ücretin %10 fazlasıyla çalışacaktır. Tüm işçiler ayda 26 gün üzerinden günlük brüt 15,00 TL yemek yardımı ödenecektir. Haftalık çalışma saatinin üzerinde veya Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışma olması durumunda 4857 Sayılı İş Kanunu Hükümleri gereği işçilere yüklenici tarafından ödeme yapılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

İşçilere nakit ayda 26 gün üzerinden brüt 15,00 TL/gün yemek bedeli ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2020; işi bitirme tarihi 31.12.2020.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almış, standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif cetveli ise;

Şeklinde düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nda ücret, işçiye bir iş karşılığında ve para olarak en geç ayda bir ödenen tutar olarak tarif edilmiş ve uygulamada da ay kavramı 30 gün olarak kabul edilmiştir. Bu itibarla, aylık ücret için uygulanacağı ayın uzunluğunun önemli olmadığı, aylık ücret ile çalışan işçiye Şubat ayında 28, 29 gün diğer aylarda 30 veya 31 gün çalışsa da aynı ücret, yani 30 gün karşılığı ücretin ödeneceği düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.12’nci maddesinde de işçi sayısı üzerinden teklif alınan ihalelerde birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemleri için (işçi x ay) üzerinden teklif alınmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda işe başlama tarihinin 01.01.2020, işi bitirme tarihi 31.12.2020 olarak belirlendiği, İdari Şartname’de ve standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde ise sürenin 366 gün olarak belirlendiği görülmüştür.

Şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olduğu, yukarıda yer alan Tebliğ açıklaması uyarınca birim fiyat teklif cetvelinde işçilik giderlerine ilişkin miktarların (işçi x ay) olarak belirlenmesi gerekirken, idarece hatalı bir şekilde (işçi x gün) olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından da yaklaşık maliyetin 366 gün üzerinden hesaplandığı ve standart form birim fiyat teklif cetveline ve ihale dokümanı düzenlemelerine göre yapılan hesaplama sonucunda teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (135,03 TL/gün 14 kişi x 366 gün=) 691.893,72 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

Ancak ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’na göre işin süresinin 12 ay olduğu ve kamu ihale mevzuatı uyarınca işçilik kalemleri için (işçi x ay) üzerinden hesaplanması gerektiği dikkate alındığında, işçilik maliyetinin 12 ay üzerinden hesaplanması gerektiği, ihale dokümanı düzenlemelerine göre 12 ay üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyetinin ise (4.051,04 TL/ay x 14 kişi x 12 ay=) 680.574,72 TL’ye tekabül ettiği tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde, idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveline göre yapılan hesaplama sonucu bulunan tutarın (366 gün üzerinden), Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.12’nci maddesine göre (12 ay üzerinden) hesaplanan tutarın üzerinde olduğu ve idarece birim fiyat teklif cetvelinde yer alan işçilik kalemlerinin miktarının 366 gün olarak belirlenmesinin fazla ödemeye neden olacağı, tespit edilen bu aykırılığın yürürlükteki mevzuata ve ihale dokümanına uygun olarak tek bir asgari işçilik maliyet toplamının belirlenmesini imkânsız kıldığı, ayrıca ihalede isteklileri tekliflerini verirken tereddütte düşüreceği ve tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Bu itibarla, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

   Oybirliği ile karar verildi.