|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kiracıların sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda gerekli yasal işlemlerin yapılmadığını ortaya koymuştur. İlgili belediye idaresi, kiracıların kira bedellerini zamanında ödememelerine rağmen sözleşmelerini feshetmemiş ve ihalelerden yasaklama işlemlerini gerçekleştirmemiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, kiracıların yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda idarenin gerekli adımları atmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, bazı kiracıların kira sözleşmelerine uygun olarak ödeme yapmadığı tespit edilmiştir. İdare, kiracılara tebligat yapmış ancak belirtilen süre geçmesine rağmen durumun düzelmediği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek, sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılar hakkında yasal işlemlerin başlatıldığını belirtmiştir. Ancak, yargı süreçlerinin uzaması nedeniyle bazı durumlarda işlemlerin tamamlanması gecikmektedir. Mevzuat gereğince, idarenin yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılara karşı alacak takibi yapması, sözleşmelerini feshetmesi ve kiracıların ihalelere katılmaktan yasaklanması için ilgili bakanlığa bildirimde bulunması gerekmektedir. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Sözleşme Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyen Kiracıların Sözleşmelerinin Feshedilmemesi ve İhaleden Yasaklanması İçin Gereğinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından tahsili yapılmayan taşınmaz kira bedelleri bulunmasına karşın kiracıların kira sözleşmelerinin feshedilmediği ve kiracıların ihalelerden yasaklanması için gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, gelir kaydedilen kesin teminatın müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemeyeceği ifade edilmiştir.
İdare ile üçüncü kişiler arasında yapılan Taşınmaz Kira Sözleşmesi’nin 6’ncı maddesinde; üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi hallerinde kira sözleşmesinin 2886 sayılı Kanun’un 62’nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın feshedileceği ve aynı Kanunun 75’nci maddesine göre kiracının tahliye edileceği düzenlenmiştir.
Sözleşmenin 28’inci maddesinde sözleşme süresinin bitiminde derhal, sözleşmenin feshi halinde ise tebligata müteakip 15 gün içinde kiracının taşınmazı tahliye etmek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
2886 sayılı Kanun’un “İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve bu kararların Resmi Gazete’de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işleneceği, beşinci fıkrasında ise; ihaleyi yapan idarelerin ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarihi itibarıyla İdare tarafından 2886 sayılı Kanun kapsamında kiraya verilen taşınmazlardan bazılarının kiracısının kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği yani sözleşmelerine göre ödenmesi gereken kira tutarlarının zamanında ödenmediği tespit edilmiştir. İdare tarafından kira borçlarının ödenmesine ilişkin kiracılara tebligat yapıldığı ancak tebligatta belirtilen 10 günlük sürenin geçmiş olmasına rağmen aynı durumun devam ettiği görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılar ile ilgili yasal işlemlerin derhal başlatıldığı, yargıya intikal eden konular ile ilgili mahkeme sonuçları beklenildiğinden bazen süreçlerin uzadığı ve en nihayetinde yargı kararına riayet edilerek gereğinin yapıldığı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca İdare tarafından, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracılar için öncelikle bu kiracılardan olan alacağın takibine ilişkin gerekli işlemlerin yapılması ve sonrasında yine yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilip teminatlarının gelir kaydedilmesi ve bu kiracıların ihalelere katılmaktan geçici yasaklaması için ilgili bakanlık olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirilmesi gerekmektedir.