|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi İdare’sinin kiracıların sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda gerekli önlemleri almadığını ortaya koymaktadır. İdare, kira bedellerini tahsil etmediği halde kiracıların sözleşmelerini feshetmemiş ve ihalelerden yasaklanmaları için gereken işlemleri gerçekleştirmemiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, kiracıların yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda sözleşmelerin feshedilmesi ve teminatların gelir kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, 31 Aralık 2024 itibarıyla bazı kiracıların kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilmiştir. İdare, kiracılara tebligatlar yapmış ancak belirtilen süre geçmesine rağmen ödemelerin yapılmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmekte olup, borçlarını ödemeyen kiracılar için tahliye işlemlerinin başlatıldığını bildirmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, İdare’nin öncelikle kiracıların alacaklarının takibi için gerekli adımları atması ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerini feshetmesi gerekmektedir. Ayrıca, bu kiracıların ihalelere katılmaktan geçici olarak yasaklanması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulması zorunludur. |
BULGU: Sözleşme Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyen Kiracıların Sözleşmelerinin Feshedilmemesi ve İhaleden Yasaklanması İçin Gereğinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından tahsili yapılmayan taşınmaz kira bedelleri bulunmasına karşın kiracıların kira sözleşmelerinin feshedilmediği ve kiracıların ihalelerden yasaklanması için gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, gelir kaydedilen kesin teminatın müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemeyeceği ifade edilmiştir.
İdare ile üçüncü kişiler arasında yapılan Taşınmaz Kira Sözleşmesi’nin 6’ncı, Taşınmaz Kira İhale Şartnamesi’nin ise 7’nci maddesinde üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi hallerinde kira sözleşmesinin 2886 sayılı Kanun’un 62’nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın feshedileceği ve aynı Kanunun 75’nci maddesine göre kiracının tahliye edileceği düzenlenmiştir.
Aynı Şartname’nin 17’inci maddesinde sözleşme süresinin bitiminde derhal, sözleşmenin feshi halinde ise tebligata müteakip 15 gün içinde kiracının taşınmazı tahliye etmek zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
2886 sayılı Kanun’un “İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve bu kararların Resmi Gazete’de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işleneceği, beşinci fıkrasında ise; ihaleyi yapan idarelerin ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarihi itibarıyla İdare tarafından 2886 sayılı Kanun kapsamında kiraya verilen taşınmazlardan bazılarının kiracısının kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği yani sözleşmelerine göre ödenmesi gereken kira tutarlarının zamanında ödenmediği tespit edilmiştir. İdare tarafından kira borçlarının ödenmesine ilişkin kiracılara tebligat yapıldığı ancak tebligatta belirtilen 10 günlük sürenin geçmiş olmasına rağmen aynı durumun devam ettiği görülmüştür.
Kamu İdaresince bulgu konusu husus kabul edilmiş olup kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılara borçlarını ödemeleri için yazılı tebligatlar yapıldığı, tebligata rağmen borçlarını ödemeyenler için borcun tahsili ve taşınmazın tahliyesine yönelik 1. Hukuk Müşavirliği’ne yazı yazıldığı, bu süreçte bazı kiracıların borçlarını ödemeleri sebebiyle tahliye işlemlerinin yapılmadığı, kira borcu devam edenler için ise taşınmazın tahliye işlemlerinin başlatıldığı ve bulguda yer verilen hususlar doğrultusunda işlem yapıldığı bildirilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca İdare tarafından, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracılar için öncelikle bu kiracılardan olan alacağın takibine ilişkin gerekli işlemlerin yapılması ve sonrasında yine yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilip teminatlarının gelir kaydedilmesi ve bu kiracıların ihalelere katılmaktan geçici yasaklaması için ilgili bakanlık olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirilmesi gerekmektedir.