|
ÖZET: Bazı yapım işlerinde, idare tarafından iş artışı gerekçesiyle verilen süre uzatım kararlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olabilmesi için belirli koşulların sağlanması gerektiğini belirtmektedir. Bu koşullar arasında, artışa konu işin sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi ek bir külfete sokmadan asıl işten ayrılmasının mümkün olmaması yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde, bazı projelerde %10 oranında iş artışı öngörülerek süre uzatımı verilmesine rağmen, gerçekleşen iş artışının bu orandan daha az olduğu görülmüştür. Örneğin, Antalya İli’nde gerçekleştirilen havuz tadilatları işinde, %10 iş artışı yapılmasına karar verilmiş olmasına rağmen, herhangi bir iş artışı olmadan süre uzatımı kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durum, sözleşme bedelinin %95,25 oranında tamamlanmasına rağmen, süre uzatımının hatalı bir şekilde uygulandığını göstermektedir. İdare, bu bulgular doğrultusunda gelecekteki süreçlerde ilgili mevzuatlara uygun hareket edeceğini belirtmiştir. Kamu hizmetlerinin aksamaması adına, yapım işlerinde süre uzatım kararlarının mevzuata uygun bir şekilde verilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Sözleşmede Süre Uzatımı Gerektiren Şartlar Oluşmadığı Halde Süre Uzatımı Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bazı yapım işlerinde, işin yapım süresi içinde iş artışı nedeniyle İdare tarafından verilen süre uzatımı kararının hatalı olduğu görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde, “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20‘sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri sözleşmesinin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin Süresi ve Süresinin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek süre Yükleniciye verilir.” hükmü yer almaktadır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması, ancak belirli koşulların birlikte gerçekleşmesi halinde mümkündür. Buna göre, artışa konu işin sözleşmeye esas proje kapsamında kalması ve idareyi ilave bir külfete sokmaksızın asıl işten teknik veya ekonomik olarak ayrılmasının mümkün olmaması şartlarının sağlanması gerekmektedir. Ayrıca, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde de iş artışı nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller düzenlenmiştir.
Tablo 28: İş Artışı Nedeniyle Hatalı Süre Uzatımı Verilen İşler
| S.N. | İKN | İşin Adı | İhale Bedeli (TL) | Sözleş me Süresi (Gün) |
Verilen İş Artış oranı % | İş Artışlı İhale Bedeli (TL) | Verilen Süre (Gün) |
Kesin Hakediş İmalat Tutarı (TL) | Gerçekleşen İş Artış Tutarının %’si |
| 2022/ 124942 |
Kumluca Mezarlığı İçine Gasilhane Yap.İşi |
4.675.000,00 | 5.142.500,00 | 4.914.392,22 | 5,12 | ||||
| 2023/ 383536 |
Güneş Mahallesi Camii Yap. İşi | 19.400.000,00 | 21.340.000,00 | 20.248.520,28 | 4,37 | ||||
| 2023/ 434247 |
Elmalı ve Kaş İlçeleri Mezarlıklarına Gasilhane yapılması |
12.000.000,00 | 13.200.000,00 | 12.641.913,71 | 5,35 | ||||
| 2023/ 1054163 |
Antalya İli, Merkez ilçelerinde yer alan muhtelif havuzlara Yönelik Tadilatların yapılması | 10.976.305,00 | 12.073.935,50 | 10.454.800,41 | (0,00) |
Yapılan incelemede, bazı yapım işlerinde, İdare tarafından işin yapım süresi içinde iş
artışı nedeniyle yükleniciye verilen süre uzatımının hatalı olduğu tespit edilmiştir. Örnek olarak yukarıdaki tabloda yer alan işlerde, %10 oranında iş artışı yapılarak süre uzatımı verilmiştir. Ancak yapılan iş artışı %10’dan daha az olarak tamamlanmasına rağmen sürelerin bu kapsamda verildiği görülmektedir. 4. Sırada yer alan Antalya İli, Merkez ilçelerinde yer alan muhtelif havuzlara yönelik tadilatların yapılması işi incelendiğinde; %10 oranında iş artışı yapılmasına karar verilerek 20 gün süre uzatımı verilmiş ancak iş artışı yapılmamasına rağmen iş artışı nedeniyle verilen süre kullanılarak sözleşme bedelinin %95,25 oranında tamamlandığı görülmüştür.
Yapılan incelemede, bazı yapım işlerinde idare tarafından işin yapım süresi içinde iş artışı gerekçesiyle yükleniciye verilen süre uzatımlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tabloda yer alan örnek işlerde, %10 oranında iş artışı yapılacağı öngörülerek süre uzatımı verilmiş ancak iş artışının %10’dan daha az gerçekleşmesine rağmen bu sürenin tamamının kullandırıldığı görülmüştür. Örneğin tabloda, 4. sırada yer alan “Antalya İli Merkez İlçelerinde Yer Alan Muhtelif Havuzlara Yönelik Tadilatların Yapılması” işinde, %10 oranında iş artışı yapılmasına karar verilerek 20 gün süre uzatımı verilmiş olmasına karşın, herhangi bir iş artışı yapılmadan bu sürenin kullanıldığı ve işin sözleşme bedelinin %95,25 oranında tamamlandığı görülmektedir.
İdare cevabında, bundan sonraki süreçte, bulgu kapsamında belirtilen hususlar ve ilgili mevzuatlar göz önünde bulundurularak gerekli süreçlerin yönetilmesine özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu hizmetinin gecikmemesi için yapım işlerinde verilecek süre uzatım kararlarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.