|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı büyükşehir ilçe belediyelerinin kiracılarla yapılan sözleşmelerdeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda gerekli yaptırımları uygulamadığını ortaya koymuştur. İlgili kiracılar, sözleşme ve şartname hükümlerine aykırı kullanımlar sergilemelerine rağmen, sözleşmeleri feshedilmemiştir. Ayrıca, kiracıların taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulmamıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 62. ve 84. maddeleri, sözleşme ihlali durumunda idarenin alması gereken önlemleri açıkça belirtmektedir. Bu maddelere göre, kiracıların sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, sözleşmelerin feshedilmesi, kesin teminatların gelir kaydedilmesi ve kiracıların ihalelere katılmaktan yasaklanması gerekmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde bu yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, denetim bulgusunu kabul etmiş ve sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılara yönelik gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirmiştir. Gelecek uygulamalarda bu tür ihlallere karşı daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, kiracıların sözleşme şartlarına uymaması durumunda, gerekli yasal süreçlerin işletilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Sözleşmeden Kaynaklanan Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyen Kiracılara Mevzuatında ve Sözleşmelerinde Öngörülen Yaptırımların Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından bazı kiralamalarda sözleşmeye aykırı kullanımlar bulunmasına rağmen ilgili kiracılarla akdedilen kira sözleşmelerinin feshedilmediği, kiracının taahhüdünü şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesine rağmen gerekli yaptırımların uygulanmadığı ve ilgililerin ihalelerden yasaklanması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü madde de yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği, sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği ve gelir kaydedilen kesin teminatın, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemeyeceği ifade edilmektedir.
Kanun’un “İdarelerce İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete’de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işleneceği belirtilmiştir.
Yukarıda da görüleceği üzere, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilip, teminatlarının gelir kaydedilmesi ve bu kiracıların ihalelere katılmaktan geçici olarak yasaklaması için ilgili bakanlığa bildirilmesi gerekmektedir.
İdare tarafından, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilen bazı taşınmazlar ile ilgili olarak, ihale şartname ve sözleşmelerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilmemesi ve taşınmazların taahhütlerine uygun olarak kullanılmamasına rağmen yüklenicilere mevzuatında, şartnamelerinde ve sözleşmelerinde öngörülen yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak etmiş olup, sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen kiracılara gerekli yaptırımların uygulanması için işlemlerin başlatılmış olduğu ve sonraki uygulamalarda bulgu konusu hususa dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların kira sözleşmelerinin feshedilmesi, kesin teminatlarının gelir kaydedilmesi, kiracının ihalelerden yasaklanması için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirimde bulunulması ve tahliye işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.