|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin sözleşmelere dayanan taahhütlerinin muhasebeleştirilmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 449. maddesi, ihale işlemleri tamamlandığında sözleşmelere ilişkin belgelerin muhasebe birimine sunulmasını ve taahhüt tutarlarının kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, belediyenin sözleşmeli işlemlerinin taahhüt tutarlarının ilgili hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Yönetmelik uyarınca, geçerli sözleşmelere dayanan taahhütlerin 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı üzerinden izlenmesi gerekmektedir. Ancak, 2022 yılı itibarıyla bu hesapların yılsonunda kapatılması, bilanço dipnotlarında hatalara yol açmıştır. Ertesi mali yıla ait taahhütler bulunmasına rağmen, gider taahhütleri hesabının bakiyesi sıfır olarak görünmektedir. Belediye, muhasebe kayıtlarının yapılacağını belirtse de, 2023 yılı işlemleri 2022 mali tablolarını etkilemeyecektir. Bu durum, sözleşmelere dayanan taahhüt tutarlarının kaydedilmemesi nedeniyle 2022 yılı bilançosunun gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Belediyenin varlık ve yükümlülüklerinin mali tablolarda doğru bir şekilde yer alması, güvenilir bilgi sunulması açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Sözleşmelere Dayanılarak Girişilen Taahhütlerin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin sözleşmelere dayanarak giriştiği taahhütlerinin ve bunların yerine getirilen kısımlarının muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 449’uncu maddesinin birinci fıkrasında; İhale mevzuatına göre, ihale işlemleri tamamlanarak mal ve hizmet alımı ve yapım işleri için yapılan sözleşmelere ilişkin olarak hazırlanan ihale dosyasının iki nüshası düzenlenecek ilk hakedişle birlikte muhasebe birimine verilir. Muhasebe birimince bu sözleşmelere dayanılarak taahhüt tutarı, taahhüt kartına yazılır ve gider taahhütleri hesabına kaydedileceği hükmü bulunmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in 450’nci maddesinde; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılacağı belirtilmekte, hesabın işleyişi ise 451’inci maddede açıklanmaktadır.
Diğer taraftan Yönetmelik’in 452’nci maddesinde; 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının Gider Taahhütleri Hesabına borç ve alacak yazılan tutarların kaydedilmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik hükümleri uyarınca, İdare ihale sonucunda sözleşme imzaladığı zaman giriştiği taahhüt tutarını söz konusu hesaplara kaydetmelidir.
Yapılan incelemede, Belediyenin 2022 yılı içerisinde ihale mevzuatı kapsamında yaptığı sözleşmeli işlemlerinin taahhüt tutarlarının bahsi geçen hesaplara kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. Ertesi mali yıla ilişkin girişilen taahhütler bulunmasına rağmen bilanço dipnotlarında gider taahhütleri hesabının bakiyesinin sıfır olduğu görülmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, sözleşmelerine dayanılarak girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışının 920 ve 921 hesaplarına kaydedilmesi, bu taahhütlerden yerine getirilenlerin ise bu hesaplarda kayıtlı tutarlardan düşülmesi gerekmektedir. Ertesi mali yıla ait taahhütler bulunmasına rağmen 920 ve 921 hesaplarının yılsonunda kapatılması sonucu bilanço dipnotlarında hataya neden olunmuştur.
Kurum cevabında, söz konusu muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmektedir. Ancak, 2023 yılı itibariyle yapılacak işlemler 2022 yılı mali tablolarını etkilemeyecektir.
Sözleşme ile girişilen taahhüt tutarlarının 920 Gider Taahhütleri Hesabına ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı hesabına kaydedilmemesi sonucu 2022 yılı bilançosunun belirtilen hesaplar itibariyle gerçek duruma uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
Muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonu uyarınca Belediyenin tüm varlık ve yükümlülüklerinin mali tablolarda yer alması ve bilanço dipnotlarının doğru ve güvenilir bilgiyi sunması sağlanmalıdır.