| ÖZET: Vakıflar Genel Müdürlüğü bölge müdürlüklerinin vakıf kültür varlıklarının onarımları ve restorasyonları ile çevre düzenlemesine ilişkin mal ve hizmet alımlarında yüklenicinin kusuru sebebiyle idarece sözleşmesi feshedilen işlerin bulunduğu yarım kalan işler için sonradan ikmal ihalelerine çıkılarak sözleşmeye bağlandığı görülmüştür. Sözleşmenin 69 ve 70 inci maddelerine göre feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar güncellenerek güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir. Ayrıca sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir. Ancak, Vakıflar Genel Müdürlüğü bölge müdürlüklerinin vakıf kültür varlıklarının onarımları ve restorasyonları ile çevre düzenlemesine ilişkin mal ve hizmet alımlarında idarenin uğradığı zarar ve ziyanın tespit ve tazmin ettirilmemesi şikayet edilen durumun giderilmesi amacıyla gereken işlemlerin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Sözleşmelerin Feshi Nedeniyle İdarenin Uğradığı Zarar ve Ziyana İlişkin Tespitin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Vakıflar Genel Müdürlüğü bölge müdürlüklerinin Vakıf Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları İle Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar kapsamında yaptırılan işlerden yüklenicinin kusuru sebebiyle idarece sözleşmesi feshedilenlerden bu fesih nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyana ilişkin tespitlerin yapılmadığı ve yükleniciye tazmin ettirilmediği görülmüştür.
Vakıf Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları İle Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar’ın “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 69’uncu maddesinde;
“İdare:
a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
b)Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin bu Usul ve Esaslarda sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,
hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminattan gelir kaydederek ve sözleşmeyi feshederek hesabı genel hükümlere göre tasfiye eder.”;
“Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 71’inci maddesinde; “(1) Bu Usul ve Esasların hükümlerine göre yüklenicinin fesih talebinin idareye intikali, 69 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre belirlenen sürenin bitimi, 69 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile 70 inci maddeye göre ise tespit tarihi itibarıyla sözleşme feshedilmiş sayılır. Bu tarihleri izleyen yedi gün içinde idare tarafından fesih kararı alınır. Bu karar, karar tarihini izleyen beş gün içinde yükleniciye bildirilir.
69 ve 70 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir.
Hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutar gelir kaydedileceği gibi, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarı da birinci fıkra hükmüne göre güncellenerek yükleniciden tahsil edilir.
Gelir kaydedilen teminatlar, yüklenicinin borcuna mahsup edilemez.
69 ve 70 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, yükleniciler hakkında 4734 sayılı ve 4735 sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Ayrıca, sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Usul ve Esasların 69 ve 70 inci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenerek güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceği, hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutar gelir kaydedileceği gibi, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarı da birinci fıkra hükmüne göre güncellenerek yükleniciden tahsil edileceği, ayrıca sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirileceği belirtilmiştir.
Vakıflar Genel Müdürlüğü bölge müdürlüklerinin vakıf kültür varlıklarının rölöve, restitüsyon, restorasyon, çevre düzenleme ve statik güçlendirme projeleri ve bunların uygulamaları ile konservasyon kazı çalışmaları, değerlendirme, muhafaza ve bunlara yönelik mal ve hizmet alımlarında yüklenicinin kusurundan kaynaklanan sebeplerle sözleşmesi idarece feshedilen işlerin bulunduğu söz konusu yarım kalan işler için sonradan ikmal ihalelerine çıkılarak sözleşmeye bağlandığı, feshedilen sözleşmede yaptırılamayan kısımların ikmal ihalesi kapsamında yaptırıldığı ancak sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyana ilişkin tespit çalışmalarının yapılmadığı bunlara ilişkin zarar ve ziyanın yükleniciden tazmin ettirilmediği tespit edilmiştir.
İdarece Vakıflar Genel Müdürlüğü bölge müdürlüklerinin vakıf kültür varlıklarının rölöve, restitüsyon, restorasyon, çevre düzenleme ve statik güçlendirme projeleri ve bunların uygulamaları ile konservasyon kazı çalışmaları, değerlendirme, muhafaza ve bunlara yönelik mal ve hizmet alımlarında yüklenicinin kusurundan kaynaklanan sebeplerle sözleşmesi idarece feshedilip yapılmayan ve ikmal ihalesi kapsamında yaptırılan kısımları için sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı menfi zarara ilişkin tespit çalışmalarının yapılarak idarenin uğradığı zarar ve ziyanın yükleniciden tazmin ettirilmesi gerekmektedir.