|
ÖZET: İdare tarafından yapılan incelemelerde, sıcak yemek alımı ve dağıtımı işine ait sözleşmenin feshedildiği, ancak kesin teminatın güncellenmeden gelir kaydedildiği belirlenmiştir. Ayrıca, sözleşmenin feshinden sonra yemek ihtiyacının doğrudan temin yöntemiyle daha yüksek maliyetle karşılandığı ve bu durumun idareye ek bir zarar oluşturduğu tespit edilmiştir. Ancak, idarenin bu zarar için yükleniciden herhangi bir tazminat talebinde bulunmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, sözleşmenin feshi durumunda kesin teminatın güncellenmesi ve yükleniciden zarar ziyan talep edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. İdarenin, sözleşmeyi feshetmesi halinde yüklenicinin teminatının güncellenmesi ve oluşan zararların tazmin edilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde idarenin bu yükümlülükleri yerine getirmediği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, sözleşme fesihlerinde kesin teminatların güncellenmesi ve idarenin uğradığı zararların yükleniciden talep edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. İdarenin bu hususları dikkate alarak gerekli adımları atması önem arz etmektedir. |
BULGU: Sözleşmesi Feshedilen İşte Kesin Teminatın Güncellenmeden Gelir Kaydedilmesi ve Uğranılan Zarar Ziyan İçin Herhangi Bir İşlem Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare tarafından, sıcak yemek alımı ve dağıtımı işine ait sözleşmenin feshedildiği, kesin teminatın ise güncellenmeden gelir kaydedildiği, sonrasında doğrudan temin yöntemiyle ve daha yüksek fiyatla alınan yemek bedellerinden dolayı oluşan zarar ziyan için de herhangi bir girişimde bulunulmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 20’nci maddesine göre;
“Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:
a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,[4]
b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,
Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.”
22’nci maddesinde ise;
“ 19 uncu maddeye göre yüklenicinin fesih talebinin idareye intikali, 20 nci maddenin (a) bendine göre belirlenen sürenin bitimi, 20 nci maddenin (b) bendi ile 21 inci maddeye göre ise tespit tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiş sayılır. Bu tarihleri izleyen yedi gün içinde idare tarafından fesih kararı alınır. Bu karar, karar tarihini izleyen beş gün içinde yükleniciye bildirilir.
19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir.
Hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutar gelir kaydedileceği gibi, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarı da birinci fıkra hükmüne göre güncellenerek yükleniciden tahsil edilir.
Gelir kaydedilen teminatlar, yüklenicinin borcuna mahsup edilemez.
19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, yükleniciler hakkında 26 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır. Ayrıca, sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre; idarenin sözleşmeyi feshetmesi halinde yüklenicinin teminatı güncellenerek gelir kaydedilecektir. Ayrıca fesih nedeniyle oluşan zarar ziyan yükleniciden istenecektir.
Yapılan incelemelerde ise; sözleşmenin idare tarafından feshedildiği, kesin teminatın ise güncellenmeden gelir kaydedildiği tespit edilmiştir. Ayrıca sözleşmenin feshinden dolayı, idare yemek ihtiyacını doğrudan temin yöntemiyle daha yüksek bedel ödeyerek gidermiştir. Dolayısıyla idare ek mali külfete katlanmış, diğer bir ifadeyle zarar etmiştir. Buna rağmen idarenin zararın yükleniciden tazmini için herhangi bir girişimde bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu konusu hususun yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; sözleşme fesihlerinde kesin teminatların güncellenmesi ve oluşan zararların yükleniciden tazmin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.