Sözleşmesi ve Teminatı Olmayan Abonelerin Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Sözleşmesi ve Teminatı Olmayan Abonelerin Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

6360 sayılı Kanun ile 2014 yılında BUSKİ’ye devredilen köy, belde, ilçe belediyeleri ve içme suyu birlikleri tarafından içme suyu hizmeti verilen abonelere ait sözleşme ve teminat bedellerinin bir kısmının olmadığı görülmüştür.
BUSKİ’nin 2023 yılı sonu itibarıyla abone sayısı aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere 1.500.000 adedi geçmiştir.
Tablo 10: 2023 Yıl Sonu Abone Sayıları (Adet)

BUSKİ Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği’nin 28’inci maddesine göre, İdare ile sözleşme imzalayan her aboneden Yönetmelik’te belirtilen hesaplamalara göre teminat bedeli alınmaktadır. Teminatlar peşin olarak tahsil edilmektedir. Yönetim Kurulunca belirlenen durumlarda bu bedel ilk dönem su faturasına ilave edilebilmektedir.
Konut abonelerinin teminat bedeli, ayda 15 m3 su tüketildiği kabul edilerek üç aylık süre üzerinden tabi olduğu tarifesindeki su, atık su ve KDV toplamından oluşan birim fiyat ile çarpılarak bulunmaktadır. İşyeri abonelerinin teminat bedeli ise, bu grup abonelerin ayda 20 m3 su tükettiği kabul edilerek üç aylık süre üzerinden tabi olduğu tarifesindeki su, atık su ve KDV toplamından oluşan birim fiyat ile çarpılarak bulunmaktadır.
Söz konusu teminatlar, abonelik sözleşmesinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde ödenmemiş su ve/veya atık su tüketim bedeline karşılık olarak ve borcuna mahsup edilmek amacıyla alınmakta olup, İdare açısından bir güvence mekanizmasıdır.
Bu kapsamda BUSKİ sorumluluk alanı içerisindeki abonelerin teminat durumları incelenmiştir. Buna göre, 2022 yıl sonu itibariyle BUSKİ görev ve sorumluluk alanı içerisinde yaklaşık 1.450.000 adet abone bulunmakta iken, bunların 325.054’ünün sözleşmesi ve dolayısıyla teminatı bulunmamaktadır. 2023 yılı sonu itibarıyla abone sayısı 1.517.000 adede yükselmiş, 2023 yılında yapılan çalışmalar sonucunda sözleşmesi ve teminatı olmayan abone sayısı 246.566 adede gerilemiştir.
Bunların dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
Tablo 11:Teminatı Olmayan Abone Sayıları

Tabloda yer alan abonelerin büyük kısmı, 06.12.2012 tarih 28489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun gereği Büyükşehir Belediyelerine devredilen köy, belde, ilçe belediyeleri ve tüzel kişiliği tasfiye edilen içme suyu birlikleri tarafından içme suyu hizmeti verilen abonelerdir. Aboneliklerin 01.04.2014 tarihinde BUSKİ Genel Müdürlüğüne devri sırasında bunlarla ilgili teminat ve sözleşmeler BUSKİ’ye devredilmemiştir.
Kamu idaresi cevabında, sözleşmesi ve teminatı olmayan abonlerin tespitine yönelik çalışmaların sürdürüldüğü belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mevcut durumda su ve atıksu bedellerinin tahsilatını olumsuz yönde etkileyebilen, BUSKİ tarafından yapılacak denetim ve kontrol ortamını güçleştiren bu hususla ilgili çalışmaların hızlı bir şekilde tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir.