ÖZET: Sözleşmesinde süre uzatımı öngörülmeyen bir iş için mevzuata aykırı olarak süre uzatımı verilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Çamlıdere Belediyesi tarafından ihale edilen spor salonu yapım işinde, sözleşmede havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan dönemlerin dikkate alınmayacağı belirtilmesine rağmen, yükleniciye iki kez süre uzatımı verilmiştir. Sözleşme, 08.11.2023 tarihinde imzalanmış olup, yüklenicinin işin tamamını 270 gün içinde bitirmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Sözleşmenin 9.4. maddesi, havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan günleri “0” gün olarak tanımlamaktadır. Ancak, yüklenici bu durumu gerekçe göstererek süre uzatımı talep edemeyecektir. İhale dosyasında yapılan incelemeler, yüklenicinin, Kamu İhale Kanunu’nun 55. maddesi çerçevesinde itiraz hakkını kullanmadığını ortaya koymuştur. Sözleşme ve Genel Şartname hükümleri, süre uzatımının mümkün olmadığını açıkça belirtmesine rağmen, toplamda 265 gün süre uzatımı verilmiştir.

Kamu İdaresi, sözleşmedeki havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan günlerin sehven “0” olarak belirlendiğini ifade etmiştir. Ayrıca, verilen süre uzatımlarının çalışılmayacak günler dikkate alınarak yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, süre uzatımının sona erdiği tarihte işin tamamlanmamış olması, sözleşmedeki cezai hükümlerinin uygulanacağını göstermektedir. Bu durum, İdarenin sözleşme ve mevzuat hükümleri doğrultusunda süre uzatımı taleplerini dikkatle değerlendirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

BULGU: Sözleşmesinde Süre Uzatımı Öngörülmeyen İş İçin Mevzuata Aykırı Şekilde Süre Uzatımı Verilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından ihale edilen spor salonu yapımı işinde, sözleşmesinde, işin süresinin hesabında havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan dönemi dikkate alındığından süre uzatımı verilmeyeceği hükmü bulunmasına rağmen, yüklenicinin başvurusu üzerine iki defa, havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan dönem gerekçe gösterilerek süre uzatımı verildiği görülmüştür.

Spor Salonu Yapım işine ait sözleşme 08.11.2023 tarihinde Çamlıdere Belediye ve yüklenici arasında imzalanmıştır. Sözleşmenin 9.1. maddesinde, Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanacağı; Sözleşmenin 9.2. maddesinde, Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 270 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu, sürenin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilemeyeceği düzenlenmiştir.

Aynı Sözleşmenin 9.4. maddesinde ise, işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler “0” gün olarak belirtilmiştir. Ancak, işin bitiminde bu devrenin dikkate alınmayacağı ve İdarenin Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebileceği, zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devrenin, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin 9’uncu fıkrasında; işin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamayacağı belirtilmiştir.

Ayrıca, ihale dosyasında yapılan incelemede, Yüklenicinin, yukarıda yer alan ihale dokümanı hükümlerine ilişkin olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi kapsamında sahip olduğu, ihale dokümanına itiraz hakkını kullanmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Belediye tarafından hazırlanan sözleşmede havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresine ilişkin bir tespit yapılmadığı zira normal şartlar altında işin, söz konusu devre başlamadan, 9 Ağustos 2024 tarihinde bitmesinin öngörüldüğü; gerek Sözleşmede ve gerekse de Genel Şartnamede havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi dikkate alınarak süre uzatımı verilemeyeceğine dair hükümler bulunduğu görülmektedir.

Sonuç olarak, ihale dokümanında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi dikkate alınarak süre uzatımı verilmeyeceğine dair hükümler bulunmasına rağmen, yüklenici lehine iki defada toplam 265 gün süre uzatımı verilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, sözleşmede yer alan, havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan günlerin sehven “0” olmasına ilişkin hükme sehven yer verildiğini belirtmiştir. AYrıca, iki farklı yazı ile verilen 265 günlük süre uzatımlarının çalışılmayacak süreler gözetilerek verildiğini beyan edilmişse de, yine cevapta, süre uzatımının bittiği tarihte işin bitirilmediği; bu nedenle süre uzatımının bittiği 29.04.2025 tarihinden işin geçici kabule hazır hale getirilmesine kadar geçen süre için sözleşmede yer alan cezai hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir.

Bu nedenle, İdarenin sözleşme ve mevzuat hükümleri doğrultusunda süre uzatımı taleplerini değerlendirmesi gerekmektedir.