|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin yapım işleriyle ilgili sözleşmelere dayanan taahhütlerin izlenmesinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Özellikle, taahhüt kartlarının oluşturulmadığı ve 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın kullanılmadığı belirlenmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, taahhütlerin doğru bir şekilde kaydedilmesi ve izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, üniversitede 108.999.829,75 TL tutarında taahhüt olmasına rağmen, bu tutarların taahhüt kartlarına kaydedilmediği ve ilgili hesapların çalıştırılmadığı görülmüştür.
Yıl içerisinde 19.853.885,25 TL tutarında kayıt yapılmış olsa da, bu kayıtlar yalnızca mal ve hizmet alımlarıyla ilgili taahhütlerden oluşmaktadır. Dolayısıyla, yapım işleri kapsamında girişilen taahhütler 31.12.2021 tarihi itibarıyla nazım hesaplarda yer almamaktadır. Kamu İdaresi, tespit edilen tutarları 920 ve 921 no.lu hesaplara almış olsa da, bu işlemler 2022 yılına ait olduğundan, 2021 yılı mali tablolarında hata bulunmaktadır. Sonuç olarak, taahhüt tutarlarının sağlıklı bir şekilde izlenebilmesi için ilgili hesapların etkin bir biçimde kullanılması gerekmektedir. 2021 yılı bilançosunda, 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nda toplam 94.297.303,98 TL tutarında bir eksiklik söz konusudur. |
BULGU: Sözleşmeye Bağlanan İhalelerde Taahhüt Kartlarının Tutulmaması ve Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından yapım işleri ile ilgili sözleşmelerle girişilen taahhütlere ilişkin tutarların izlenmesi için kullanılması gereken taahhüt kartlarının oluşturulmadığı ve 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 472’nci maddesinde;
“Gerek yılı için geçerli, gerekse ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediş ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin taahhütler ve diğer bilgiler “Taahhüt Kartı”na (Örnek:44) kaydedilir.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın niteliği” başlıklı 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin 473’üncü maddesinde; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 474’ncü maddesinde; girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışının 920 Gider Taahhütleri Hesabına borç, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği, sonrasında taahhüdün yerine getirilmesi nedeniyle sözleşme fiyatları üzerinden hesaplanan hakediş tutarlarının ise 920 Gider Taahhütleri Hesabına alacak, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Üniversitede yapım işleri kapsamında yıl içerisinde sözleşmeye bağlanan ve girişilen 108.999.829,75 TL tutarında taahhüt olmasına karşılık taahhüt kartları düzenlenmediği ve buna bağlı olarak 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Söz konusu hesaplar incelendiğinde bu hesaplara yıl içerisinde 19.853.885,25 TL kayıt yapıldığı görülmektedir. Ancak yapılan bu kayıtlar yıl içerisinde mal ve hizmet alımları kapsamında girişilen taahhütlerden oluşmaktadır. Dolayısıyla yapım işleri ile ilgili sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlere ilişkin taahhüt kartlarının tutulmaması ve bu hesapların çalıştırılmaması nedeniyle 31.12.2021 tarihi itibariyle 94.297.303,98 TL tutarındaki taahhütler ilgili nazım hesaplarda gözükmemektedir.
Kamu İdaresi her ne kadar tespit edilen tutarı 920 ve 921 no.lu hesaplara almış ve kanıtlayıcı muhasebe işlem fişleri göndermiş ise de bu işlemler 2022 yılı içerisinde gerçekleştirildiğinden bulguya konu hata 2021 yılı mali tablolarını ilgilendirmektedir.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar uyarınca taahhüt tutarlarının sağlıklı bir şekilde izlenmesini sağlamak üzere ilgili taahhüt hesaplarının kullanımına özen gösterilmesi gerekmekte olup sonuç olarak 2021 yılı bilançosunda 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı 94.297.303,98 TL tutarında eksiklik içermektedir.