|
ÖZET: İstanbul Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi, stok takibinde yaşanan yetersizlikler nedeniyle bazı ilaçların son kullanım tarihlerinin geçmesine rağmen kayıttan düşürülmeden hastalarda kullanıldığını ve bu ilaçlar için Sosyal Güvenlik Kurumu’na fatura düzenlendiğini ortaya koyan bir denetim raporu yayınlamıştır. Bu durum, 10.09.1982 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ve ilgili yönetmeliklerin gerekliliklerinin yerine getirilmediğini göstermektedir. İlgili mevzuat, hastane eczanelerinin ilaç ve tıbbi malzemelerin etkin bir şekilde yönetilmesini ve son kullanım tarihi yaklaşan ürünlerin zamanında imha edilmesini öngörmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, hastane tarafından son kullanma tarihi geçmiş 430 ilaç kayıtlardan düşülmeden kullanılmış ve bu işlemler sonucunda toplamda 60.346,50 TL’lik bir faturalandırma yapılmıştır. Kamu İdaresi, tüm birimlere depo kontrollerini düzenli olarak yapmaları ve son kullanım tarihi geçmiş ürünleri imha komisyonuna sunmak üzere eczaneye iade etmeleri gerektiğini bildirmiştir. Bu bağlamda, hastanenin miadı dolmuş ilaç ve tıbbi malzemelerin takibine yönelik etkin bir kontrol mekanizması kurması, mevzuata uygun bir uygulama olacaktır. |
BULGU: Stok Takibinin Etkin Yapılmaması Nedeniyle Bazı İlaçların Son Kullanım Tarihlerinin Geçirilmesi ve Kayıttan Düşürülmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
İstanbul Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından stok takibinin etkin yapılmaması nedeniyle bazı ilaçların son kullanım tarihlerinin geçirilmesine rağmen kayıttan düşürülmesi gerekirken Hastalarda Kullanılarak Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edildiği görülmüştür.
10.09.1982 tarih 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 13.01.1983 tarih ve 17927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin amacı 1’inci maddesinde ifade edildiği üzere, çeşitli hizmetlerin uygulama esaslarını, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve modern çağın icaplarına ve memleket gerçeklerine uygun, süratli, kaliteli, ekonomik bir hastane işletmeciliği sağlamaktır.
Anılan Yönetmelik’in F- Eczane Hizmetleri başlıklı 17’nci maddesinde, kurum eczanelerinin yatan hastalarla, kanun, tüzük, yönetmelik ve emirler gereğince yatırılmadan ilaç verilmesine lüzum görülen hastalara ilaç ve sıhhi malzeme sağlanan yerler olduğu,
Eczane hizmetlerinin yataklı tedavi kurumunun yıllık ilaç ihtiyaçlarının ve bunların muhammen bedellerinin tespitini ve idareye bildirilmesi, ilaç ve tıbbi malzemenin evsafına uygun olarak kuruma kabulü, bunların uygun şekilde ve Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine göre depo edilmesi, günlük ihtiyaçların karşılanması için özel dağıtım yerinde hazır bulundurulması, yıl içinde miktarı azalan ilaç ve tıbbi malzemenin zamanında alınması için ihtiyaçların idareye iletilmesi, hastalara verilecek ilaçların usulüne uygun olarak hazırlanıp ilgililere teslimi, uzmanlarla görüşerek aynı maksat için kullanılacak veya aynı tertipte olan ilaçların daha az kaleme indirilmesi, imkan ölçüsünde majistral ilaçlarla ekonomik ve standart tedavi uygulanmasına yardımcı olunması, az kullanılan eşdeğer ilaçların sarfını sağlamak için eczane mevcutlarını sık sık servislere duyurarak, bu ilaçların kullanılmalarının temini, miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketimini, imkan olmadığı takdirde başka kurumlara devrini, sağlamak gibi hizmetleri kapsadığı ve bu hizmetlerin yürütülmesi için servis, ameliyathane, poliklinik ve laboratuvarlar için gerekli ilaçların eczaneden, sıhhi malzemelerin ise eczane deposundan alınacağı,
hüküm altına alınmıştır.
10.12.2005 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 8’inci maddesinde, kamu kaynağını kullananların kaynakların etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmasında sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Ayrıca 18 Ocak 2007 tarihli 26407 sayılı Taşınır Mal Yönetmeliğinin 5’inci maddesine göre; sorumlular taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak zorundadır.
Yönetmelik’in “kullanılmaz hale gelme, yok olma veya sayım noksanı nedeniyle çıkış” başlıklı 27’nci maddesinde ise;
“(1) Tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırın ölmesi halinde, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek kayıtlardan çıkarılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hallerde kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik olup olmadığı araştırılarak sonuçları ayrı bir tutanakta belirtilir ve 5 inci madde hükmüne göre işlem yapılır.”
hükmü mevcuttur.
Bununla birlikte, Kurum ile İstanbul üniversitesi arasında yapılan götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti satın alım sözleşmesinin Ortak Hükümler başlıklı 9’uncu maddesinin (c) fıkrasında; Sağlık Hizmet Sağlayıcısının (SHS) usulsüz ve yersiz işlemler (Kurum mevzuatına aykırı işlem) yaptığının tespit edilmesi ve/veya Sağlık Bakanlığınca; kayıt ve bilgi yönetim sistemine kayıtlı olmayan ve/veya yasaklanan ilaç ve/veya tıbbi malzemeler ile belirlenmiş olan kullanıma ilişkin tanıma aykırı ilaçların verildiği ve/veya kullanıldığının tespit edilmesi halinde tespit edilen bu sağlık hizmetlerine ilişkin bedeller kanuni faizi ile birlikte SHS’ye yapılan ödemeden düşüleceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kurum eczacılarınca eczane hizmetlerinden olan ilaç ve tıbbi malzemelerin evsafına uygun olarak kuruma kabul edileceği ve bunların uygun şekilde ve Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine göre depo edilmesi, yıl içinde miktarı azalan ilaç ve tıbbi malzemenin zamanında alınması için ihtiyaçların idareye iletilmesi gerektiği, az kullanılan eşdeğer ilaçların sarfını sağlamak için eczane mevcutlarını sık sık servislere duyurarak, bu ilaçların kullanılmalarının teminini sağlanması, miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketiminin sağlanması, tüketilme imkanı olmadığı takdirde başka kurumlara devir edilmesi, ona rağmen miadı dolan tıbbi sarf malzeme ve ilaçların kullanıma verilmek yerine, “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi” düzenlenerek kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.
Yapılan denetimlerde; Hastane tarafından son kullanma tarihi yaklaşan ilaç ve tıbbi malzemelerinin kontrolüne dair kontrol sisteminin bulunmadığı, miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketiminin sağlanmasına ilişkin mevzuatla verilen görevin getirilemediği, son kullanım tarihleri geçmiş olan ilaçların “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi” düzenlenerek kayıttan düşülmesi gerekirken, son kullanım tarihi geçmiş ilaçların kullanılarak Sosyal Güvenlik Kurumuna faturalandırıldığı tespit edilmiştir.
Üniversite Hastanesi tarafından 430 adet ilacın son kullanım tarihinin geçmesine sebep olunmuş ve buna rağmen kayıtlardan düşülmeyerek hastalarda kullanıldığı ve Sosyal Güvenlik Kurumuna bu ilaçlar için toplamda 60.346,50 TL’lik faturalandırma yapıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, konuyla ilgili olarak tüm birimlere, depo kontrollerini düzenli şekilde yapmaları, son kullanma tarihi geçmiş ilaç ve malzemeleri tespit ederek imha komisyonuna sunulmak üzere eczaneye iade etmeleri gerektiği bildirildiği ifade edilmiştir.
Hastane tarafından miadının dolması yaklaşan ilaç ve tıbbi malzemelerin takibine ilişkin etkin bir kontrol mekanizmasının kurulması, son kullanım tarihi geçmiş ilaç veya tıbbi malzemelerin kayıttan düşülmesi mevzuata uygun olacaktır.