|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinin stoklanabilir dayanıklı tüketim malzemelerinin muhasebe kayıtlarında eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Şirket, satın aldığı bu malzemeleri 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı yerine doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydetmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğde, stok grubunun tanımı ve 150 Hesap’ın işleyişine dair kurallar açıkça belirtilmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, şirketin kömür, odun, kırtasiye ve temizlik malzemeleri gibi stoklanabilir ürünleri için bu hesapları kullanmadığı tespit edilmiştir.
Şirket, 1 Ekim 2024 itibarıyla belirtilen eksiklikleri düzeltmeye yönelik muhasebe kayıtlarını güncellemeye başlamıştır. Ancak, önceki dönemlerdeki malzeme alımlarının 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmemesi, mali tablolarında bu hesabın noksan görünmesine yol açmıştır. Mevzuata uygunluk sağlanması ve stok yönetiminin etkin bir şekilde yürütülmesi için, şirketin alınan malzemeleri öncelikle 150 Hesap üzerinden takip etmesi gerekmektedir. Bu düzenleme, hem muhasebe süreçlerinin şeffaflığını artıracak hem de stok yönetimini iyileştirecektir. |
BULGU: Stoklanabilen Dayanıklı Tüketim Malzemelerinin İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından satın alınan stoklanabilir nitelikteki çeşitli tüketim malzemelerinin takibi için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının kullanılmadığı, bunun yerine ilgili alımların 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı bölümünde 15 Stok Grubunun; işletmenin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla edindiği, ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, yan ürün, artık ve hurda gibi bir yıldan az bir sürede kullanılacak olan veya bir yıl içerisinde nakde çevrilebileceği düşünülen varlıklardan oluştuğu; aynı bölümde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının; üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlendiği hesap olduğu, hesabın işleyişine ilişkin açıklamalarda ise satın alındıkları ya da üretildikleri maliyet bedelleri ile bu hesabın borcuna, üretime verildiğinde, tüketildiğinde, satıldığında veya devredildiğinde ise hesabın alacağına kayıt yapılacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, şirketin tüketim ve işletme faaliyetlerinde kullanım amacıyla aldığı kömür, odun, kırtasiye ve ofis malzemesi, temizlik malzemesi, yedek parça ve diğer stoklanabilir nitelikteki ilk madde ve malzemeler için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabını kullanması (alımında borç, kullanımında alacak kaydı yapılması) gerekirken doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Şirket tarafından 01.10.2024 tarihinden itibaren bulguda yer verilen tespit doğrultusunda muhasebe kayıtlarının gerçekleştirildiği, ancak belirtilen tarihten önceki stoklanabilir nitelikteki malzeme alımlarının 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilerek düzeltilmesine yönelik işlem tesis edilmemesi nedeniyle kurum mali tablolarında 150 No.lu hesap noksan olarak yer almaktadır.
Mevzuata uyumun sağlanması ile stok yönetimi ve takibinin mevcut duruma uygun yapılabilmesi için Şirket tarafından alınan ve doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilen çeşitli tüketim malzemelerinin öncelikle 150 İlk ve Madde Malzeme Hesabına kaydedilerek takip edilmesi uygun olacaktır.